7 نقش‌ آفرینی به یاد ماندنی پرویز پرستویی/ از آدم برفی تا مارمولک

اگر پرستويي در سينما با نقش حاج كاظم آژانس شيشه‌اي سر و صدا به پا كرد و به عبارتي تركاند، نقطه اوج بازي‌اش در تلويزيون زير تيغ بود. هنوز كه هنوز است ترس، اضطراب، عرق سرد و بغض محمود در ابتداي سريال در ذهن‌مان مانده.

7فاز:

ليلي با من است (کمال تبريزي):
يکي از نقش‌هاي ماندگار و تحسين شده پرويز پرستويي با صادق مشکيني رقم خورد. او هنوز سايه حاج کاظم را بر سر نداشت که در ليلي با من است بازي کرد. کمال تبريزي براي نخستين بار نگاه کليشه‌اي به فيلم‌هاي جنگي را کنار گذاشت و با مفاهيم تثبيت شده شوخي کرد؛ ‌به قاعده و درست البته. موقعيت دوگانه صادق مشکيني در جبهه برگ برنده فيلم است، واقعا سخت است بازيگر ديگري جز پرستويي را در اين نقش تصور کنيم. کافي است به ياد بياوريد پلاني که او از ته دل مي‌خندد و بلافاصله به گريه مي‌افتد. اجرايي استادانه و شيرين. نوع نگاه، راه رفتن، بيان ديالوگ،‌ انتقال حس صادق همه و همه يکي از نقش‌هاي موفق سينماي ايران را به نام پرستويي زده است. پرستويي در فيلم حضوري آزاد و بدون تکلف دارد که باعث شده غالب منتقدان روي بازي خوبش اشتراک نظر داشته باشند.

مارمولک (کمال تبريزي):
موفق‌ترين نقش پرويز پرستويي بعد از حاج کاظم با رضا مارمولک شکل گرفت. همکاري مجدد پرستويي و کمال تبريزي يکي از جسورترين فيلم‌هاي سينماي ايران را رقم زد. مارمولک اما خيلي زود دچار حاشيه شد و از پرده پايين آمد با اين حال نسخه قاچاق آن دست به دست چرخيد و خيلي‌ها فيلم را ديدند. پرستويي با بازي در نقش يک دزد و روحاني به خوبي و استادانه ريزه‌کاري‌هاي هر دو کاراکتر را نشان داد. با اين حال ظرايف بازي‌اش در قسمت‌هايي است که نقش روحاني را بازي مي‌کند. حرکات دست و نگاه و راه رفتن و مهم‌تر از همه اداي ديالوگ‌هايش به قاعده و در خدمت نقش است. کار او وقتي سختر مي‌شود که بايد اداي روحاني را دربياورد نه خود روحاني واقعي را. اين هم جزو نقش‌هايي است که کمتر بازيگري جز پرستويي از عهده آن برمي‌آمد. حيف که او از اين نقش‌ها کم دارد.

آدم برفي (داود ميرباقري):
فيلم سه سال توقيف بود و طول کشيد تا بازي متفاوت پرويز پرستويي ديده شود. او براي نقش جواد کولي از همه تجربيات بازيگري روي صحنه تئاتر و شش فيلم سينمايي قبلي‌اش به خوبي استفاده کرده بود تا بتواند در ميان چهره‌هاي شناخته شده و مطرح آن زمان سينماي ما خودي نشان دهد. شخصيت جواد کولي که به نوعي برگرفته از لمپن‌هاي سينماي پيش از انقلاب بود با بازي درخشان و به شدت برون‌گرايانه پرستويي همراه شد و جلوه خاصي به کار بخشيد. نقش کوتاه بود اما خيلي به چشم آمد و تبديل به يکي از بهترين نقش آفريني‌هاي سينمايي پرويز پرستويي شد. اين فيلم در دسته نقش‌هاي انرژيک و بيروني پرستويي قرار مي‌گيرد که البته در ادامه نمودش را در چند فيلم ديگر هم ديديم. مشخصه بازي او در آدم برفي تاثيرگذاري در عين کوتاهي نقش است که به خوبي در کانون توجه قرار مي‌گيرد.

آژانس شيشه‌اي (ابراهيم حاتمي‌کيا):
آژانس شيشه‌اي زمينه بروز همه استعدادهاي نهفته پرستويي در قالب نقش‌هاي جدي را فراهم کرد: بغض، سکوت و بالاخره عصيان. ابراهيم حاتمي‌کيا وقتي داشت نقش حاج کاظم را نهايي مي‌کرد، حواسش به ظرافت‌ها و توانمندي پرستويي بود. حاج کاظم سرگرم زندگي است؛‌ کاملا عادي. ترکش دوست دوران جبهه اما باعث مي‌شود به تکاپو بيفتد تا عباس از ترکش مانده در بدن جان سالم بدر ببرد. به هر دري مي‌زند اما نمي‌شود. اين جا است که کم کم حالت حاج کاظم تغيير مي‌کند. سکوت، در خلوت به بغض بدل مي‌شود. بغض و سکوت پرستويي البته خيلي به قاعده است و مطابق با حال و روز متغير حاج کاظم به دل مي‌نشيند. اين‌گونه نيست که کاراکتر بي‌مقدمه و به يکباره تغيير حالت دهد؛‌ دليلش را به وضوح مي‌بينيم و با او همذات پنداري مي کنيم. پرستويي در اين دو، سه دهه به خاطر بازي در آژانس شيشه‌اي همواره ستايش شده، از سيمرغي که گرفت تا نقدهاي متعددي که درباره‌اش نوشته شد.

زير تيغ (محمدرضا هنرمند):
اگر پرستويي در سينما با نقش حاج کاظم آژانس شيشه‌اي سر و صدا به پا کرد و به عبارتي ترکاند، نقطه اوج بازي‌اش در تلويزيون زير تيغ بود. هنوز که هنوز است ترس، اضطراب، عرق سرد و بغض محمود در ابتداي سريال در ذهن‌مان مانده. همه ما تک تک جزئيات رفتاري محمود را مي‌شناختيم، دلمان برايش مي‌سوخت و حتي مدام فکر مي‌کرديم که اگر در شرايط او بوديم، حالمان دقيقا همين بود! اين يعني اوج موفقيت يک بازيگر در ايفاي يک نقش. ديگر چه چيزي بايد مي‌خواستيم؟ کساني که زير تيغ را ديده‌اند و با آن زندگي‌ کرده‌اند، اتفاقا يکي از منتقدان سرسخت کارهاي جديد پرستويي‌اند. بغض، ترس و اندوه محمود در زير تيغ کجا و تلاش پرستويي براي نشاندن اين حالات در چهره نقش‌هايي مثل سيزده پنجاه و نه، من و زيبا، پاداش سکوت و ... کجا؟

مرد عوضي (محمدرضا هنرمند):
مرد عوضي از جذاب‌ترين و به ياد ماندني‌ترين فيلم‌هاي پرويز پرستويي است. او يک سال بعد از ليلي با من است در فيلمي کمدي تجربه‌اي تازه رقم زد. فيلم هم به شدت مورد توجه قرار گرفت و فروش بالايي به دست آورد. بازي پرستويي از چشم داوران جشن خانه سينما دور نماند و تنديس بهترين بازيگر مرد را به او اهدا کردند. پرستويي با بازي در دو نقش بخش زيادي از بار موفقيت فيلم محمدرضا هنرمند را به دوش کشيد و با اجراي بدون نقصش حسابي از مخاطبان خنده گرفت. او به خوبي مرز ميان شخصيت خسرو پذيرش (مخترع يک پودر جادويي لباسشويي) و داريوش جم (مديرعامل شرکت) را نشان داد و براي هر کدام بازي‌اي متفاوت ارائه کرد. لحن بيان، نوع مواجهه با موقعيت‌هاي دوگانه و ميميک چهره‌اش هنوز هم تازه است.

موميايي 3 (محمدرضا هنرمند):
پرويز پرستويي در موميايي 3 بخشي ديگر از توانمندي بازيگري‌اش را به رخ کشيد. اين فيلم در ادامه ديگر انتخاب‌هاي خوب پرستويي در ژانر کمدي است که در دوران پختگي‌اش ايفا کرد. پرستويي نقش سروان قرباني افسر وظيفه شناسي که کارش را به خوبي و با صداقت تمام انجام مي‌دهد را به‌گونه‌اي بازي کرد که نه چندان جدي و خشک باشد و نه بيش از حد فانتزي. استيصال او که بايد هرچه زودتر کلانتري محل خدمت‌اش را به مالک اصلي تحويل دهد، ولي جايي مناسب پيدا نمي‌کند آن قدر دقيق و ملموس است که همچنان مخاطب را قلقلک مي‌دهد . وقتي بحث سرقت موميايي پيش مي‌آيد و سرهنگ قرباني مظنون مي‌شود ، اوج بازي پرستويي است. او به خوبي تضادهاي کاراکتر را در چهره، چشم‌ها و لحن حرف زدن با ريزه کاري و جزئيات نشان مي‌دهد؛‌ با توسل به اغراقي که مشخصه چنين کمدي است.
................
اين مطلب قبلا در هفت صبح کار شده است.

مرجان فاطمي، احمد رنجبر
نظرات
محمود قاسمي سه شنبه 4 آذر 1393 چه خوب که به زيرتيغ اشاره کردين...يکي از بهترين بازي هاي پرستوييه...اون صحنه بازيش تو موميايي 3 که ميگفت پليسسسس هم بامزه بود و يادمون مونده.
6 0
پاسخ

سجاد پنجشنبه 6 آذر 1393 زير تيغ واقعا معرکه بود ...
بهترين سريالي که ديدم همين زير تيغ بود ...
4 0
پاسخ

شبنم يكشنبه 16 آذر 1393 مونولوگ‌ هاش با خدا در ليلي با من است عاليه.
4 1
پاسخ

جوبين دوشنبه 24 آذر 1393 آدم برفي خيلي نقش متفاوتي براي ايشون بود با تکيه کلام: دانم!!
1 1
پاسخ

محرداد دوشنبه 4 خرداد 1394 بله، پرستويي در نقش هايش پرستويي بود و پرستويي بي گمان پرستويي بود او باز هم بود.
3 0
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط
































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز