داستان یک ترانه - بخش هفتم/ گل یخ از کوروش یغمایی

7فاز: گل يخ، آهنگ پاپ/راك ملايمي با استانداردهاي جهاني و حال و هواي عاشقانه و صداي پيانويي خوش‌نوا در پس‌زمينه بود كه ترانه‌اي غمگين و افسرده‌حال را همراهي مي‌كرد. ترانه‌اي كه به خوبي بيان‌گر حال و هواي جوانان و دانشجويان رمانتيك و ايده‌آليست آن دوران است و فضايي عاشقانه و اندوهناك را ترسيم مي‌كند. گل يخ آنچنان محبوب شد كه در سال 1352 به پرفروش‌ترين صفحه‌ي بازار موسيقي پاپ فارسي تبديل شد و اين‌گونه، عنوان پدر راك اند رول ايران را براي كوروش يغمايي به ارمغان آورد.

7فاز: در بررسي تاريخچه‌ي ورود موسيقي غربي به فرهنگ موسيقايي ايران، به نقش پر رنگ افراد شاخصي در دهه‌ي 30 شمسي و به خصوص جايگاه پيشتازانه‌ي ويگن در اين عرصه برمي‌خوريم. در دهه‌ي 40 و 50 شمسي هم که مصادف است با دهه‌ي 60 و 70 ميلادي و ظهور و انقلاب راک اند رول در موسيقي جهان، گروه‌هايي مثل اعجوبه‌ها، تکخال‌ها، بلک‌کتز، رِبِلز، گلدن‌رينگ و ... توسط جوانان ايراني شکل گرفت که اغلب به بازخواني ترانه‌هاي روز بلوز و راک اروپا و آمريکا مي‌پرداختند. در اين ميان، کوروش يغمايي، گيتاريست جوان اهل شاهرود و دانشجوي جامعه‌شناسي دانشگاه ملي (دانشگاه شهيد بهشتي فعلي) به سبب دوستي با سياوش قميشي – از قرار، پيانوي ترانه‌ي پاييزِ کوروش را هم او نواخته - و همکاري کوتاه با او در گروه رِبِلز و فعاليت در گروه خودش با نام رپچرز، با اين فضاي تازه پا گرفته مرتبط شد. با اين حال، تهران تازه زماني کوروش يغمايي را شناخت که او اولين و مهم‌ترين ترانه‌ي کارنامه‌ي کاري‌اش، گل يخ را در شوي پرطرفدار ميخک نقره‌اي اجرا کرد. کوروش يغمايي و اين ترانه به عنوان اولين‌هاي موسيقي راک اند رول در ايران مطرح شدند و گل يخ آنچنان محبوب شد که در سال 1352 به پرفروش‌ترين صفحه‌ي بازار موسيقي پاپ فارسي تبديل شد و اين‌گونه، عنوان پدر راک اند رول ايران را براي کوروش يغمايي به ارمغان آورد.
گل يخ، آهنگ پاپ/راک ملايمي با استانداردهاي جهاني و حال و هواي عاشقانه و صداي پيانويي خوش‌نوا در پس‌زمينه بود که ترانه‌اي غمگين و افسرده‌حال را همراهي مي‌کرد. ترانه‌اي که به خوبي بيان‌گر حال و هواي جوانان و دانشجويان رمانتيک و ايده‌آليست آن دوران است و فضايي عاشقانه و اندوهناک را ترسيم مي‌کند. ترانه‌ي اين آهنگ را مهدي اخوان لنگرودي، دوست و همکلاسي آن زمان کوروش و شاعر و نويسنده‌ي مطرح سال‌هاي بعد نوشته و ظاهراً قصدش هم نوشتن ترانه نبوده و تنها ابراز احساس لحظه‌اي او از يک ديدار بوده است؛ خود او بعدها در مصاحبه با بهزاد موسايي در کتاب ببار اين‌جا بر دلم، داستان شکل‌گيري اين ترانه را اين‌گونه روايت مي‌کند:
روزگار مي‌گذشت و ما پير مي‌شديم. برخورد در دانشگاه با کوروش يغمايي و هومان داريوش (برادر هژير داريوش، کارگردان معروف) که هر سه در يک کلاس، درس‌هاي جامعه‌شناسي را بلغور مي‌کرديم . هر کدام‌مان به زمزمه‌اي از هنر دلخوش بوديم. هومان پيانو مي‌زد و کوروش گيتار که ناگهان سه‌تايي تصميم به ساختن شعري و آهنگي و ترانه‌اي گرفتيم. تابستان داغ بود. از پله‌هاي دانشگاه ملي سابق به سوي کلاس مي‌رفتم. ناگهان چشمان زغاليني را به ياد آوردم که ستاره‌هاي اشک از تاريکي مژه‌هايش مي‌پريد. يادآوري آن چشم‌ها مرا روي همان پله‌ها نشاند. براي خودم غريبي کردم. به مويه‌هاي دلم جواب دادم. شعر گل يخ در همان ثانيه‌ها و دقيقه‌هاي بسيار کوتاه، درونم را پر کرده بود. آهنگ گل يخ با يک سال کار مداوم به پايان رسيد. کوروش آهنگي را ساخته بود و دنبال خواننده‌اي مي‌گشت. گفتم عزيزم، خودت بخوان. اين شعر مال مردم است. درد مشترکي است که همه را مي‌آزارد. اين مردم صدايي نمي‌خواهند که فلک‌الافلاکي باشد. زمزمه‌ي دروني عشق را مي‌خواهند که چونان آينه‌اي رودرروي آنان باشد. اين شعر تنهايي است که با زهر تلخ مرگ قاطي شده است. روزگار ما اين شعر را مي‌خواهد. تصوير انساني در هزارتوي انزوا. چنين شد که گل يخ با آن صداي آرام‌بخش کوروش يغمايي سراغ آسمان را گرفت و هر ايراني آن را زمزمه کرد و حالا هم که چهل سالي از آن روزگاران مي‌گذرد، زير هر آسماني وقتي گل يخ پخش مي‌شود، اگر در زير آن آسمان، ايراني‌اي باشد، اين بغض را آواز مي‌دهد و غم سترگ انسان در وجودش شعله مي‌کشد.
گل يخ روايت اندوه بزرگ عاشقي و جواني است که به ترانه‌اي ماندگار تبديل شده است. اگر روزي فهرستي واقعي از به ياد ماندني‌ترين آهنگ‌ها و ترانه‌هاي پاپ فارسي منتشر شود، ترانه‌ي گل يخِ کورش يغمايي، بي‌ترديد جاي خوبي در آن بالاهاي فهرست خواهد داشت.

هومان فرزاد يگانه
نظرات
سهيلا بني آدم يكشنبه 4 آبان 1393 اعجوبه‌ها، تكخال‌ها، رِبِلز، گلدن‌رينگ. چه جالب من اسم اينا رو تا به حال نشنيده بودم.دمتون گرم خيلي خوب بود و خيلي لذت بردم و کلي اطلاعات جديد بهم اضافه شد.ممنون
0 0
پاسخ

emad يكشنبه 4 آبان 1393 فهرست واقعي رو خوب اومديد. قشنگ مي نويسيد. در مورد «اگه يه روز» هم بنويسيد.
1 0
پاسخ

سعيد كاشفي. يكشنبه 4 آبان 1393 يك پست عالي در تاريخ موسيقي پاپ ايراني. يك سند واقعي. بدون كم و كاست. اما براي چاشني اين متن عرض مي‌كنم. كوروش يغمايي تنها خواننده و آهنگ سازي بود كه اداي چپ گراها را در نياورد. هيچ وقت. از همين رو دوستش داشتم. خودش بود. اما آهنگ گل يخ تنها موسيقي پاپ ايراني بود. هم از نظر ملودي و ترانه و هم از نظر تنظيم. اشكالي نداره ازش تعريف كنم. چون رفت و امد داشتيم. بيشتر اهنگ‌هايش را من ضيط كرده ام. بخصوص با آهنگ پاييز كه داستاني داشتيم. ممنون سوفياي عزيز كه هميشه ياد ما هستيد و از آقاي هومن يگانه هم متشكرم كه خوب نوشته. از آقاي يگانه هم خوشحال ميشوم باهاش حرف بزنم.
1 0
پاسخ

خوشحال دوشنبه 26 آبان 1393 حسن بکس جان چرا اينجا نظري نذاشتي؟
0 0
پاسخ

اميراتابک پنجشنبه 28 اسفند 1393 مرسي تحليل خيلي عالي بود ... حالا که اسم از نقطه عطف و تحول سبک شد جا داره يادي هم بکنيم از آلبومهاي "قصه گل و تگرگ" و "ستاره هاي سربي" که در اوايل دهه 70 خورشيدي به نوعي شاخص سبک و ذاعقه موسيقي مدرن ايراني را تغيير دادند ... و هردو با ملودي هاي بينظيري از "استاد سياوش قميشي" با تنظيمهايي از "شادروان آندرانيک" نابغه تنظيم و پيانيست زبردست ايراني و "استيون مک کرام" از اساتيد سبک بلوز و جاز کلاسيک آمريکايي ... با اجراي منحصربفرد خودش و "ابراهيم حامدي" (ابي) ... 1373-1374
0 0
پاسخ

محسن سه شنبه 5 بهمن 1395 لطفا از کوروش يغمايي بازم بنويسيد
0 0
پاسخ

بابک دوشنبه 22 آبان 1396 اهنگ گل يخ کوروش رو با يه ورژن فوق العاده با همون ريتم واهنگ ولي با ساز گيتار الکترونيک که زير صداش باهاش همراهي ميکردو چن سال پيش گوش کردم الان هرچي ميگردم پيداش نميکنم اگه دارين بزارين
0 0
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط


































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز