شوالیه تاریکی (کریستوفر نولان)؛ شش سال بعد

اينترتينمنت ويكلي: قبل از شواليه تاريكي و بعد از شواليه تاريكي. گويي زمانه تقسيم شده است. قبل از شواليه تاريكي فيلم‌هاي ابرقهرماني پروژه‌هاي سنگيني حتي براي خود هاليوود محسوب مي‌شدند و كريستوفر نولان فيلم‌سازي كالت بود و همه هم بت‌من را دوست داشتند. بعد از شواليه تاريكي اما فيلم‌هاي ابرقهرماني براي هاليوود پروژه‌هايي متمايز شدند و كريستوفر نولان تبديل به فيلمساز محبوب همه شد و حالا همگي عاشق بت‌من بودند.

اينترتينمنت ويکلي: قبل از شواليه تاريکي و بعد از شواليه تاريکي. گويي زمانه تقسيم شده است. قبل از شواليه تاريکي فيلم‌هاي ابرقهرماني پروژه‌هاي سنگيني حتي براي خود هاليوود محسوب مي‌شدند و کريستوفر نولان فيلم‌سازي کالت بود و همه هم بت‌من را دوست داشتند. بعد از شواليه تاريکي اما فيلم‌هاي ابرقهرماني براي هاليوود پروژه‌هايي متمايز شدند و کريستوفر نولان تبديل به فيلمساز محبوب همه شد و حالا همگي عاشق بت‌من بودند.
مي‌شود تلاش کرد تا موفقيت‌هاي شواليه تاريکي را با نگاه به عناصر زيرساختي زمانه‌اي که در آن بوديم و فيلم اکران شد، توضيح داد. شناسه جمع م در بوديم به مثابه يک ملت، جامعه جهاني فيلم‌بين‌ها و فرهنگ عامه دور از مد جهاني است. سال سختي براي انتخابات آمريکا در پيش بود. هشت سال بعد از X-Men و تقريبا دو دهه بعد از فيلم بت‌من ساخته تيم برتون حالا اين‌بار جهانِ فيلم‌هاي ابرقهرماني منتظر يک شاهکار بود. هشت ماه قبل از اينکه فيلم در سينماها به نمايش در بيايد اولين سکانس آن قبل از اکران فيلم I Am Legend پخش مي‌شد و هر کس که آن را مي‌ديد مي‌دانست که هيث لِجر فيلم قرار است اتفاقي خاص باشد. و هفت ماه قبل از نمايش فيلم هيث لِجر به طرزي تراژيک در جواني از دنيا رفت و اين فقدان فقط و فقط بارِ عجيب بودن نقش آفريني‌اش را در فيلم بيشتر کرد.
مي‌توان تلاش کرد تا فيلم ها را براساس تمام اين عناصر توضيح داد. اما آخر سر باز هم به خود فيلم برمي‌گرديم. بدون اينکه نيازي باشد تا همان ايده‌هاي قديمي بت‌من‌بودن که در بازي Caped Crusader وجود داشت دوباره شروع و استفاده شوند، کريستوفر نولان آزاد و رها و بدون هيچ قيد و شرطي برداشت جديد و جاه‌طلبانه‌اي را به ايده‌ي ابرقهرمانان وارد کرد. احتمالا نِردها {Nerd به کسي گفته مي‌شود که داراي اطلاعات زيادي از چيزهاي به دردنخور است. در ايران شايد اين تعبير در معناي مثبت براي کسي به کار رود. اما در زبان انگليسي معنايي دو وجهي دارد که بار منفي آن بيشتر است. گاهي به خرخوان‌ها هم اطلاق مي‌شود} مي‌توانند حالاحالاها بازي پيداکردن ارجاعات را نسبت به اصل داستان با پلات فيلم انجام دهند. کمي فرانک ميلري است {فرانک ميلر نويسنده و کارگردان آمريکايي که کاميک‌بوک‌هايي مثل  Batman: The Dark Knight Returns, 300, Sin City, Batman: Year One را نوشته و فيلم‌هاي Sin City: A Dame to Kill For  و The Spirit و Sin City را ساخته است} کمي آلن مور{نويسنده انگليسي کاميک‌بوک} و کمي هم Long Halloween {کاميک بوک 13 شماره‌اي به نويسندگي جف لوئب و تصويرسازي تيم سِيل} دارد اما با همکاري جاناتان نولان و ديويد گوير در مقام نويسندگي کريستوفر نولان توانسته به برداشتي هيجان‌انگيز از شخصيت‌ها برسد. نقش‌آفريني اعلاي لِجر به عنوان جوکر تمجيدهاي فراواني را از آن او کرد اما او هم تکه‌اي از داستان عظيم و حماسي جنايي نولان است. قبل از اين در کارنامه فيلمساز فيلم‌هايي با ساختار اميدوارانه ديده مي‌شد اما شواليه تاريکي احتمالا بهترين ترفند اوست: اتفاقي که به عنوان داستاني قابل گسترش شروع مي‌شود (هنک کنگ، روساي مافيا و حتي دلقکي جواهرنشان دارد) و بعد به داستاني کاملا شخصي تبديل مي‌شود (انتقام و ديوانگي. اين دکمه رو فشار ميدي؟)
شواليه تاريکي اين اواخر يکي از 5 بلاک‌باستربزرگ تاريخ لقب گرفت. اما گويي مستند نگاري ضروري دهه آغازين قرن 21ام فيلم‌ها را غرق در ترس و سبکي تک‌رنگ کرده که بازمانده تلاش براي تقليد و پارودي خودش است. در ليست فيلم‌هاي بلاک باستر تابستان امسال فيلم در مقام چهارم بود. ده، پانزده يا بيست سال ديگر چطور؟ احتمالا مقامش بالاتر از اين خواهد بود.
رقابت: تابستان 2008 اولين تابستان درست‌وحسابي ابرقهرمانان بود. Iron Man از کمپاني Marvel Studios در ماه مي اکران شد. فيلمي سرخوش در ادامه حکايات Avengers که همزمان شد با اکران نسخه تيره و تار آن از کمپاني‌ Warner Bros./DC. دوکمپاني‌اي که در حال آغاز جنگ‌سردي روبه‌رشد بودند. در ماه ژوئن فيلم The Incredible Hulk همراه با Dark Knight به روي پرده رفتند که خيلي زود فيلم جديد ويل اسميث يعني Hancock و فيلم محبوبِ‌بعضي‌ها يعني Hellboy II آنها را دنبال کردند. همان روزي که فيلم جديد بت‌من اکران شد فيلم Mamma Mia! هم به روي پرده نقره‌اي رفت و خيلي زود تبديل به فيلم کلاسيک خانواده‌ها براي دورهم جمع شدن‌هايشان شد. Step Brothers يک هفته بعد اکران شد و خيلي زود راهش را به سمت يک فيلم کالت روي دي‌وي‌دي باز کرد و تقريبا بقيه فيلم‌ها به حاشيه رانده شدند، دومين فيلم X-Files با شکست مواجه شد و فيلم سوم Mummy به زور در فروش خارج از کشور توانست هزينه خودش را در بياورد و Swing Vote هم چيز ناقابلي شد که حتي ارزش ذکر کردن هم ندارد.
آمار فروش: 534 ميليون دلار در آمريکا که 158.4 ميليون دلار آن در هفته افتتاحيه بود و 1 ميليارد دلار هم فروش جهاني.
اينترتيمنت ويکلي مي‌نويسد: فيلم شواليه تاريکي در توطئه‌هاي زيرزميني عذاب‌آور، ماشين‌هاي تانک‌مانند بسيار بزرگ و صحنه‌هاي اکشني که گاهي ديوانه‌وار وخارج از کنترل به نظر مي‌رسند، گير کرده است. اتفاقاتي که همه به وسيله يک ديوانه‌ي ياغي رهبري مي‌‌شوند. کسي که تمام جناياتش را انجام مي‌دهد و بعد از بقيه مي‌پرسد: ميتوني بدترش رو انجام بدي؟ 2 ساعت و 32 دقيقه فيلم که به نظر زياده از حد مي‌رسد، اما ميل و رغبتي خبيثانه در آن نهفته است. راهي از دل و جرات مابين عقل و خرد. (اوِن گيِلبرمن)
و حالا تاثيرات فرهنگي فيلم: تابستان 2008 سال خوبي براي اکران فيلم‌ها بود. کمپاني پيکسار انيميشن Wall-E، دريم‌ورکز انيميشن Kung Fu Panda و فيلم‌هاي Pineapple Express و Tropic Thunder هم در آگوست به اين ليست اضافه شدند. و البته امکان اين هست که بدون اغراق بگوييم تابستان 2008 از آن شواليه تاريکي بود و شواليه تاريکي هم از آن تابستان 2008. جملات و ديالوگ‌هاي فيلم به سرعت وارد لغت‌نامه فرهنگي جامعه شد. سگي ماشيني را تعقيب مي‌کند و قهرماني که مستحقش هستيم در مقابل قهرماني که به آن نياز داريم قرار گرفته است. رسانه‌ها هم همانطور که در تلاطم ديوانگي انتخابات آن سال بودند، در بحرِ سياست فيلم فرو رفتند.
شواليه تاريکي پرسودترين فيلم سال بود. 200 ميليون بيشتر از رقيبش يعني Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull در مقام دوم فروخته بود. فيلمي که در مقايسه با ماجراجويي مهورانه نولان بسيار پير و فرتوت به نظر مي‌رسيد.فيلم نامزد دريافت چندين جايزه اسکار شد و در 24 فوريه 2008 هم دو اسکار را ازآن خودش کرد. اسکار صداگذاري و بهترين بازيگر نقش مکمل مرد براي هيث لِجر. اما شايد شاهد تاثير فرهنگي بزرگ فيلم يک‌ماه قبل از اهدا اسکار پديدار شد. زماني‌ که کمپاني برادران وارنر فيلمنامه اوريجينال علمي-تخيلي نولان را خريد. فيلمنامه تار، غريب، پيچيده و گيج‌کننده Inception که به سرعت هم به سمت توليد پيش رفت.
قدرت مانايي فرهنگي فيلم: هنوز هم که هنوز است تاثير فيلم بر فرهنگ عامه و فرهنگ در معناي کل در حال بررسي است. فيلم، کريستين بيل را تبديل به يکي از محبوب‌ترين بازيگران کرد و به کريستوفر نولان کارت سفيدي را در توليد بلاک‌باسترهاي هاليوودي داد و اصطلاح تيره و تار تبديل به يک استعاره محبوب بلاک‌باستري شد و فيلم رئاليسمي تيره را به صنعت سرگرمي‌سازي هاليوود چِفت کرد. ديگر شرکت‌هاي کوچک هم سرنخ‌هايشان را در فيلم جستجو مي‌کردند. و فيلم Amazing Spider-Man هم تاثير کمي از نولان در خودش داشت و خاوير باردم در Skyfall هم يک جوکر بچه ننه بود. آنها حتي کلمه dark {که در نام فيلم شواليه تاريکي The Dark Knight وجود دارد} هم به نام فيلم Star Trek اضافه کردند. و ديگر سخت است که بلاک‌باستري را بدون اين صحنه تصور کنيم: شخصيت شيطاني و در بَند فيلم گفتگويي طولاني را با قهرمان گيج‌شده انجام مي‌دهد. آن هم درست قبل از اينکه آخرين نقشه‌اش را عملي کند. (چون که خودش مي‌خواسته تا دستگير شود)
از هرچيز محبوبي به سرعت پارودي‌اش هم ساخته مي‌شود. و بسياري از عناصر فيلم‌هاي غيرمعمولي تبديل به هدف کمدين‌ها مي‌شوند. (مثلا فيلم کمدي Neighbors صحنه‌اي دارد که در آن زِک اَفرون دارد اداي صداي کريستين بيل در نقش بت‌من را در مي‌آورد) اما فيلم همچنين الهام‌بخش بسياري از اتفاقات شخصي و کالت هم بود. مثلا بت‌من شخصيت اصلي چندين بازي از مجموعه بازي‌هاي کامپيوتري آرکام شد، و در کتاب‌هاي کاميکِ گرنت موريسون {نويسنده اسکاتلندي کتابهاي کميک.م} و مجموعه دنباله‌دار Fox به نام گاتهام حضور خواهد داشت. اما خرد مرسوم تصميم آکادمي براي اعلام نامزدهاي بهترين فيلم اغلب اين بوده که بهترين فيلم سال را در آن نبينيد. اقدامي که مارک هريس {نويسنده و روزنامه‌نگار امريکايي که به خاطر کتاب تصاوير به مثابه انقلاب معروف است.م} آن را تاثير کريستوفر نولاني مي‌خواند.
آيا موفقيت شواليه تاريکي، طرف تيره و تاري هم دارد؟ البته.هر عملي داراي عکس‌العملي هم‌اندازه و در جهت مخالف آن است. چهارسال بعد از آغاز مقتدرانه فيلم، The Dark Knight Rises در ميان هياهوي عموم اکران شد اما منتقدين استقبال خوبي ازآن نکردند. فيلم از نظر فروش موفقيتي بزرگ به حساب مي‌آمد. 80 ميليون کمتر از شواليه تاريکي فروخت اما به نسبت در خارج از آمريکا فروش بيشتري کرد. اما پذيرش فيلم به عنوان يک مجموعه کمي مشکل‌دار بود. (پارودي تقليد صداي شخصيت اصلي فيلم يعني بِين حتي توهين‌آميزتر از صداي بت‌من بود)
و فيلم The Dark Knight Rises نتوانست به اندازه فيلم کمپاني Marvel يعني The Avengers فروش کند. فيلمي که پيش روي بلاک‌باسترها راهي ايمن‌تر و پرمنفعت‌تر گذاشت. (شواليه تاريکي يکي از قهرمانانش را کشت و ديگري را هم منزوي کرد. اما The Avengers صحنه کشنده هم نداشت) نولان و همکارانش هميشه براي مجموعه Dark Knight آغاز، ميانه و انتها متصور بودند و The Avengers و مقلدانش اميدوارند که بتوانند تا هميشه باشند. ديدن اينکه پروژه‌هاي بت‌من/ سوپرمن در سال 2016 چگونه گذران مي‌کنند خيلي جالب است. درحالي که اعلام حضور بن افلک در نقش بت‌من شک و ترديدها و مخالفت‌هايي را در بر داشت که ساده‌ترين آن خشم طرفداران سينه‌چاک مجموعه بود. اما به نظر مي‌رسد که فرهنگ غالب فيلم‌بين‌ها همچنان وفاداري‌اش را به The Dark Knight حفظ کرده است.
مي‌شود بر سر اينکه ديگر دوره فيلم به سر آمده بسيار بحث کرد. اما اگر حتي اين موضوع حقيقت هم داشته باشد به اين خاطر است که فيلم تمام و کمال جذب جريان اصلي و تغذيه‌کننده فرهنگ عامه شده است و تبديل به محکي جديد براي تقبل منتقدين و موفقيت مالي شده است در حاليکه اميدها براي اينکه پروژه‌هاي عظيم هاليوودي به دست افراد صالح بيافتد تا بتوانند فيلم‌ها را هم هنري بسازند و هم بازتابي از زمان و مکان باشند، رو به افزايش است. اين همان فيلم شواليه تاريکي‌ است، فيلمي که به آن نياز داشتيم.

اميد غيايي
نظرات
حسين يكشنبه 27 مهر 1393 اينهمه واژ? انگليسي تو متن زيبايي متن رو ازش ميگيره. واژه ها رو اگر ميشه آخر متن مثل پاورقي بياريد.
1 0
پاسخ

جان دو يكشنبه 27 مهر 1393 جوکر که به پاي من نميرسه.اما خب آفرين با اين ستايشي که ازش داشتين.سراغ من کي مياين؟!
0 2
پاسخ
نگار پنجشنبه 4 شهريور 1395 گمشو جوکر قهرمان منه

تارا صنايع يكشنبه 27 مهر 1393 جان دو؟ جااان؟ شما؟
1 0
پاسخ

فرامرز شنبه 10 آبان 1393 درحالي که اکثر فيلمهاي ابرقهرماني، بيشتر محبوب پسربچه هاست. شواليه تاريکي يکي از بهترين فيلمهاييست که من در تمام عمرم ديدم (و سالهاست که ديگر پسربچه نيستم). فيلم ديگري به نام watchmen هم در رتبه دوم فيلمهاي ابرقهرماني من قرار دارد، ولي ظاهراً درسطح جهاني اصلاً به محبوبيت شواليه تاريکي نيست. پيشنهاد ميکنم شما هم آن را ببينيد.
4 1
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط























































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز