یادداشت پویان عسگری درباره «به وقت شام» ابراهیم حاتمی‌كیا

«به وقت شام» برخلاف فيلم‌هاي مهم حاتمي‌كيا در سه دهه اخير («از كرخه تا راين»، «آژانس شيشه‌اي»، «موج مرده» و «چ») كه نمايشگر تناقضات ايدئولوژيك و رفتار مسئله‌ساز افراد در سيستم بوده‌اند، يكدست و تماميت‌خواه فقط يك هدف و آرمانِ سياسي را پيگيري مي‌كند و با نگاه رسمي حكومتي همسان مي‌شود؛ آزاردهنده، خسته‌كننده و دروغگو. يك كالاي حكومتي. يك پروپاگاندا.

7فاز:
فيلم بزرگ را نه ابعاد و تكنيك و بودجه كلان كه ايده‌هاي خلاقه برآمده از افواه پيچيده مي‌سازد. ابراهيم حاتمي‌كيا در «به وقت شام» اما با تقليد از فيلمسازي به شيوه هاليوودي و ارائه نسخه‌اي جهان سومي و بنجل از آن، در همسويي افراطي با ديدگاه رسمي و خط‌كشي شده حكومتي، در فيلمي كه همچون توريست پا به جهان آن گذاشته و شناختش از موضوع با فاصله و دور است، يكي از بدترين آثار كارنامه‌اش را مي‌سازد. يك فيلم غول‌آسا در ظاهر و مقياس فيلمسازي در سينماي ايران اما از درون تهي و حق‌بجانب و منت‌گذار. فيلمي وصله‌پينه‌اي تحت ليسانس زيبايي‌شناسي سريال «بازي تاج و تخت» درباره داعشي‌ها كه با طفره از ارائه تاريخچه آدم‌ها و ساختن شخصيت، صحنه‌هاي اكشن كاريكاتوري بين آدم‌هاي اقوام مختلف را برجسته مي‌كند. جلوه‌هاي ويژه و فيلمبرداري و كار صدا و تدوين فيلم قابل تحسين هستند اما همه اينها باعث عيان شدن جهان‌بيني ساده‌انگارانه فيلم درباره قطب خير و شر شده‌اند. نمايش گذشته يك زن داعشي در قالب خواننده يك گروه هوي متال و موقعيت لوس و بي‌احساس پدر و پسر فيلم با بازي‌هاي متوسط هر دو بازيگر، سبب عدم شكل‌گيري يك ديدگاه جدي سياسي و مود عاطفي در جهان دمدمه فيلم مي‌شوند و كليشه‌هاي حاتمي‌كيايي در نمايش كلنجار بين پدر و فرزند هم ديگر كار نمي‌كنند. فيلمنامه بدترين بخش «به وقت شام» است. داستان سه بار شروع مي‌شود و به پايان مي‌رسد. انگار در حال تماشاي سه قسمت از يك سريال (همان «بازي تاج و تخت» داعشي) هستيم و روايت در يك لوپ ناخواسته مرتب تكرار مي‌شود و سه فرجام متفاوت با آدم‌هاي تكراري به تماشاگر نشان مي‌دهد. اما حاتمي‌كيا بدون آنكه به فانتزي موجود در ناخودآگاه فيلم توجه داشته باشد، با رويكردي اشباع شده به لحاظ تكنيك و ايدئولوژي، فيلمي عبوس و تكراري مي‌سازد. يك جنس (كالاي) چيني كه در جعبه‌ اسلام انقلابي (هواپيما) قرار داده شده و با روباني قرمز؛ نشان سرخ دليري‌ (شهادت) كادو پيچ شده است. اما بعد از تماشاي فيلم نه ياد آدم‌ها و عمل قهرمانانه‌شان كه بناي چهل‌تيكه و ناهمگون و شعاري/رسمي فيلم در خاطر تماشاگر مي‌ماند. «به وقت شام» برخلاف فيلم‌هاي مهم حاتمي‌كيا در سه دهه اخير («از كرخه تا راين»، «آژانس شيشه‌اي»، «موج مرده» و «چ») كه نمايشگر تناقضات ايدئولوژيك و رفتار مسئله‌ساز افراد در سيستم بوده‌اند، يكدست و تماميت‌خواه فقط يك هدف و آرمانِ سياسي را پيگيري مي‌كند و با نگاه رسمي حكومتي همسان مي‌شود؛ آزاردهنده، خسته‌كننده و دروغگو. يك كالاي حكومتي. يك پروپاگاندا.

پويان عسگري
نظرات
ج پنجشنبه 19 بهمن 1396 دمت گرم آقا
12 14
پاسخ

علي پنجشنبه 19 بهمن 1396 عالي بود
15 13
پاسخ

ستاره سه شنبه 29 اسفند 1396 مشکل الان حکومته؟؟؟
حاتمي کياست؟؟؟؟
فيلم به وقت شامه؟؟؟
حرص خوردن شما از ساخت فيلمي با محوريت تاييد نظامه؟؟؟
يا شايدم کلا خود درگيري داريد؟؟؟
13 12
پاسخ

هاتف جمعه 3 فروردين 1397 با اين که اعتقاد دارم نقد خيلي هم مهم نيس و فقط راهنمايي براي انتخاب تماشاچيه، اما به نظرم ابراهيم حاتمي کيا هميشه اين ايدئولوژي در فيلم هاش حاکم بوده و شايد تنها فيلمسازي که داراي شخصيت پردازي هاي ايدئولوژي محور در اثارش بوده و هرگز پنهانش نکرده با اين روايت فکر نمي کنيد هر فيلمي که ايدئولوژي داشته باشه پروپاگاندا محسوب ميشه؟؟
اقا پويان نقد خيلي مهم نيس ولي اي کاش واسه اين پديده نه چندان مهم کمي عميق تر نگاه کنيم. به وقت شام پروپاگاندا هم باشد شاهکاري است که فکر نميکنم هيچ فيلمساز ديگري چه با عقايد روشنفکري عرفي و يا حتي روشنفکري مذهبي توان ساختش را داشته باشد.
11 9
پاسخ

سعيد شنبه 11 فروردين 1397 عالي بود پويان عزيز. واقعا که فيلم مضحک و نفرت انگيزي است
7 9
پاسخ

آراز سه شنبه 14 فروردين 1397 بهترين تحليل .درود بر تو . آرگوي ايراني بود فيلم
5 4
پاسخ

فرهادي چهارشنبه 15 فروردين 1397 خوب فيلم از لحاظ داستان ضعيف بود ولي سوژه و کارگرداني عالي
خيلي ضعيف نقد کرده بودي و صد البته جانب دارانه
1 2
پاسخ

محمد دوشنبه 31 ارديبهشت 1397 من فارغ از نگاه هاي سياسي فيلم رو نپسنديدم..حاتمي کيا دغدغش سينمايي نيست بلکه سياسيه....اين وسط تکليف سينما بعنوان هنر چي ميشه؟ سينما قرباني شده..منظورم از سينما محتوا و فرم درسته باهرديدگاهي که ميخواد باشه...فقط يک سينماگر کاربلد و دغدغه مند روميشناسم و ستايشش ميکنم کيانوش عياري
1 3
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط


































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز