یادداشت پویان عسگری درباره دو شاهکار کلاسیک؛ «دستیار همه کاره او» هاوارد هاکس و «لارا» اوتو پرمینجر

«دستيار همه كاره او» فيلمي است كه از بيشترين ميزان شتاب و تحرك در پيشبرد داستانش استفاده شده و حرف بي‌ربطي نيست كه بگوييم كه سريع‌ترين فيلم تاريخ سينما از همين منظر است. هاكس در هر لحظه و ثانيه فيلم ايده و نكته‌ي بكري براي شوكه كردن تماشاگرش دارد و با اين كار اجازه‌ي راحت نفس كشيدن را از او سلب مي‌كند و او را در انتظار يك پيچ شگفت انگيز داستاني يا يك ري اكشن دلفريب از سوي بازيگران دوست داشتني‌اش نگه مي‌دارد
7فاز:
دستيار همه كاره‌ي او / كارگردان: هاوارد هاكس
در حالي كه هفتاد و هفت سال از ساخت اين اثر هاوارد هاكس مي‌گذرد و تاريخ سينما دوره‌هاي متفاوتي را پشت سر گذاشته و دنياهاي تازه‌اي را در پيش چشم تماشاگران‌اش جلوه‌گر شده، سير زمان، كوچكترين خلل و آسيبي به دنياي يكه و مبهوت كننده فيلم وارد نكرده است. يك كمدي اسكروبال كلاسيك كه در زمره بهترين فيلم‌هاي تاريخ سينماي آمريكا و جهان است. فيلمي كه به راحتي، شايستگي قرار گرفتن در سياهه ده فيلم عمر هر تماشاگر عام و خاص سينما را دارد. لفظ «ديوانه‌وار» حق مطلب را در مورد اين كمدي ادا نمي‌كند. «دستيار همه كاره او» فيلمي است كه از بيشترين ميزان شتاب و تحرك در پيشبرد داستانش استفاده شده و حرف بي‌ربطي نيست كه بگوييم كه سريع‌ترين فيلم تاريخ سينما از همين منظر است. هاكس در هر لحظه و ثانيه فيلم ايده و نكته‌ي بكري براي شوكه كردن تماشاگرش دارد و با اين كار اجازه‌ي راحت نفس كشيدن را از او سلب مي‌كند و او را در انتظار يك پيچ شگفت انگيز داستاني يا يك ري اكشن دلفريب از سوي بازيگران دوست داشتني‌اش نگه مي‌دارد. انتظاري كه با گذشت هر موقعيت داستاني، شكل و شيوه جديدي پيدا مي‌كند. از اين نظر «دستيار همه كاره او» را مي‌توان پيش بيني ناپذيرترين فيلم تاريخ سينما هم ناميد. فيلمي كه خوره‌هاي فيلم  آن را مي‌پرستند و گاه و بي گاه به آن رجوع مي‌كنند. از كوئنتين تارانتينوي فيلمساز گرفته تا منتقدان به نامي چون ديويد تامسون انگليسي. تارانتينو درباره فيلم مي‌گويد: «به نظر من بزرگ ترين كمدي اي است كه تا به حال ساخته شده. كري گرانت بزرگ ترين بازي كمدي تاريخ را ارائه كرده است». «دستيار همه كاره او» گنجينه‌اي است پر از نكات و ايده‌هاي شگفت. گنجينه‌اي كه به راحتي مي‌توان لفظ «جعبه پاندورا» را به آن اطلاق كرد. فقط كافي است كه سري به آن بزنيد. شعبده، شگفتي و حيرت تمام وجودتان را فرا مي‌گيرد و شما را ديوانه‌وار شيفته خود مي‌كند.
نكات جذاب: كري گرانت در اين فيلم ثابت مي‌كند كه بي‌همتاترين بازيگر تاريخ سينما است. نوع حرف زدن و وراجي، مدل ري‌اكشن و چشمان پيش بيني ناپذير گرانت در «دستيار همه كاره او» او را در جايي فراتر از تمام تعاريف‌ و قراردادها مي‌نشاند. رزاليند راسل هم در اوج كارنامه‌ي حرفه‌ايش چيزي از همتاي مردش كم ندارد و پا به پاي او در تمام موقعيت‌ها جوابش را مي‌دهد و از پس او بر مي‌آيد؛ يك زن هاكسي كامل كه دلفريبي‌اش به واسطه‌ي وجوه مردانه‌اي است كه دارد.
انتخاب ويژه: خود هاوارد هاكس بزرگ كه با اختلاف مدرن ترين و روشنفكرترين كارگردان سينماي كلاسيك آمريكا است. كل تاريخ سينماي آمريكا را اگر بگرديد، به پيرنگي غيرعادي‌تر از داستان "دستيار همه كاره او" برنمي‌خوريد. استاد نوزده سال قبل از شكل گيري سينماي مدرن در اروپا، با اين شاهكارش يك فيلم مدرن آمريكايي ساخته بود.
فيلم‌هاي مشابه: طيف وسيعي را در برمي‌گيرد. از سه فيلمي كه بر اساس اين نمايشنامه («صفحه اول» نوشته بن هكت و چارلز مك آرتور) ساخته شده‌اند، فيلم‌هايي كه بعدها گرانت بازي كرد، تمام كمدي اسكروبال‌هايي كه بعد از اين فيلم ساخته شد كه آخرين‌اش مي‌تواند "دل شكن‌ها" ساخته ديويد ميركين، با بازي درخشان سيگورني ويور باشد. فيلم‌هاي كوئنتين تارانتينو، بيلي وايلدر و البته «شبكه اجتماعي» ديويد فينچر هم مي‌توانند اين شاهكار هاكس را به يادمان بياورند.
 
لارا / كارگردان: اوتو پرمينجر
يكي از غيرعادي‌ترين فيلم‌هاي تاريخ سينماي كلاسيك آمريكا و از اصلي ترين مناديان شكل گيري دنيايي كه بعدها "نوآر" نام گرفت. فيلمي كه فارغ از قراردادهاي مرسوم و معمول زمانه‌ي خود ساخته شد و حالا بعد از هفتاد و سه سال هنوز عجيب و متوهم به نظر مي‌آيد. كار يكي از استادان سينماي كلاسيك آمريكا كه با ساخت اين فيلم ره صد ساله را يك شبه پيمود و محبوب تماشاگران و تهيه كننده‌اي شد كه داريل زانوك نام داشت و از بانفوذترين افراد آن نظام فيلمسازي بود. «لارا» آشكارا پيرنگ داستاني شگفت انگيزي دارد. قصه زني به نام لارا (جين تيرني) است كه به قتل رسيده و كارآگاهي (دانا اندروز) مسئوليت شناسايي قاتل او را بر عهده دارد. دو مرد ديگر كه از نزديكان و شيفتگان لارا هستند به عنوان متهمين قتل مورد ظن كارآگاه قرار دارند و در اين ميان خود كارآگاه با تعريف‌هايي كه از لارا مي‌شنود به او دل مي‌بندد و همه اين‌ها در حالي اتفاق مي‌افتد كه لارا صحيح و سالم در ميانه‌هاي فيلم پيش چشم تماشاگران ظاهر مي‌شود تا مشخص شود كه او نمرده و جنازه متعلق به شخص ديگري است. پرمينجر به واسطه اين داستان وهم آور (اقتباسي از رمان "لارا" نوشته ورا كاسپاري) دست به خلق دنيايي متشتت و تيره وتار زده كه از لحظه‌اي به لحظه ديگر تغيير ماهيت مي‌دهد و با انتظارات تماشاگر بازي مي‌كند. جوزف لاشل به عنوان فيلمبردار فيلم سهم قابل اعتنايي در خلق تصاوير اكسپرسيونيستي آن دارد. تصاويري كه هماهنگي قريبي با داستان گيج كننده و البته سرگرم كننده اثر دارند. «لارا» در سالي اكران شد كه مي‌توان آن را سال تكوين ژانر "نوآر" ناميد. سال 1944 كه هم «غرامت مضاعف» بيلي وايلدر به نمايش درآمد و هم «زني پشت ويترين» فريتس لانگ.
نكات جذاب: بازگشت لارا از دنياي مردگان به جهان زندگان در اواسط فيلم و دقيقا زماني كه ديگر كارآگاه دلبسته او شده، براي داستان پيچي را به وجود مي‌آورد كه هنوز بعد از هفتاد و سه سال نبوغ آميز به نظر مي‌رسد. پيچي كه لارا را در مواجهه با سه مرد زندگي‌اش نه تنها آسيب پذيرتر بلكه قوي‌تر مي‌نماياند. نقطه آسيب پذيري مردها جايي است كه شخصيت زن ميانه‌اي با آن ندارد؛ عاشق شدن هر مردي را مي‌تواند از تك و تا بياندازد.
انتخاب ويژه: جين تيرني در «لارا» به مانند يك الهه مي‌ماند. ماهيت اثيري كاراكتر او سبب مي‌شود كه مرزهاي شمايل شدن را هم در نوردد و در جايي فراتر از آن بايستد. جايي كه مردها را نه ضعيف كه عليل، نه عاشق كه خار، و نه تكيه گاه كه وابسته مي‌سازد. لارا شايد خيلي از ويژگي‌هاي زنان اغواگر فيلم نوآرهاي كلاسيك را نداشته باشد. اما باور كنيد كه اغواگرترين آن‌ها است. مقدمه‌اي براي شكل گيري كاتلين ترنر در «حرارت تن» لارنس كاسدان، ليندا فيورنتينو در «آخرين اغواگري» جان دال و لنا اولين در «رومئو خون مي‌ريزد» پيتر مداك.
فيلم‌هاي مشابه: «سرگيجه» آلفرد هيچكاك. چه به لحاظ داستان و موقعيت‌هاي داستاني و چه به لحاظ جزئياتي مانند موسيقي متن و اعمال شخصيت‌ها. «لارا» بيش از هر فيلم ديگري منبع الهام هيچكاك براي خلق شاهكارش بوده است.
پويان عسگري
نظرات
علي سه شنبه 27 تير 1396 تگ «فيلمهاي 2016» اشتباهي واسه اين فيلم خورده. خوبه تگي مثل سينماي کلاسيک هم براي چنين فيلمهايي بذاريد
0 0
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط


































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز