یادداشت طاها افشین درباره فرهاد مهراد

فرهاد گزيده كار مي كند و در كوران اتفاقات سال 57 ترانه وحدت را در ستايش آزادگي مي خواند اما پس از انقلاب ممنوع الكار مي شود. وي كه براي ترانه "گنجشكك اشي مشي" از طرف حكومت وقت بازخواست شده بود تا در نسخه اوليه اين ترانه، كلمه  "حاكم باشي" را رندانه، طوري تلفظ مي كند كه هم "حكيم باشي" شنيده شود و هم "حاكم باشي". اما فرهاد پس از انقلاب هم مغضوب حاكميت است تا سال 1372 كه مجوز كارهايش صادر شود. او همچنان گزيده كار است و به غير چند كنسرت در خارج كشور و انتشار آلبوم برف كار ديگري را منتشر نمي كند.
7فاز:
از اين فرهادکُش فرياد
"خانه فرهاد" در موزه سينما بازگشايي مي شود و اين در حاليست که فرهاد سالها با بيماري دست و پنجه نرم کرد و گورستان "تيه" در شهر ليل فرانسه ميزبان ابدي جسم او شد. 
فرهاد مهراد، نوازنده خود آموخته اي بود که با گروه کوچک "چهار بچه جن" درخشيد و به کوچيني رفت تا در کنار شهبال شب پره تبديل به چهره سرشناسي شود که آن زمان تلاش مي کرد تا راک اند رول را وارد موسيقي ايران کند. درخشش در "بلک کتس" و معرفي او به علي کسمايي (پدر دوبله ايران) سبب شد تا ترانه "با کمي شانس" و آن ترجيع بند معروف " اگه  يه جو شانس داشتيم" را براي فيلم "بانوي زيباي من" کاور کند. اجراي فوق العاده فرهاد در کوچيني، لقب "ري چارلز ايران" را برايش به همراه داشت اما مسير فرهاد از بلک کتس جدا بود. آشنايي او با اسفنديار منفرد زاده و شهريار قنبري، ترانه "جمعه" (فيلم خداحافظ رفيق) و "مرد تنها "(فيلم رضا موتوري) را آفريد و فرهاد حالا ديگر امضاي خودش را پيدا کرده بود و از اين مقطع زماني است که ترانه سياسي-اجتماعي فرهاد شکل مي گيرد.
فرهاد گزيده کار مي کند و در کوران اتفاقات سال 57 ترانه وحدت را در ستايش آزادگي مي خواند اما پس از انقلاب ممنوع‌الکار مي شود. وي که براي ترانه "گنجشکک اشي مشي" از طرف حکومت وقت بازخواست شده بود تا در نسخه اوليه اين ترانه، کلمه  "حاکم باشي" را رندانه، طوري تلفظ مي کند که هم "حکيم باشي" شنيده شود و هم "حاکم باشي". اما فرهاد پس از انقلاب هم مغضوب حاکميت است تا سال 1372 که مجوز کارهايش صادر شود. او همچنان گزيده کار است و به غير چند کنسرت در خارج کشور و انتشار آلبوم برف کار ديگري را منتشر نمي کند.
شيوه خوانندگي فرهاد و جنس صداي او فضايي خاکستري رنگ را در ذهن مخاطبش ترسيم مي کند و او صداي منحصر به فرد خودش را دارد. حتي روايت او از "مرغ سحر" ، مخصوص به خود اوست. اما فرهاد و صداي پر دردش آنقدر در عالم موسيقي مهجور و مظلوم بود که تا روزهاي پايان عمرش کسي به داد او نرسيد. راديو و تلويزيون، بي رحمانه ترانه "کودکانه" را با هر تصويري که مي خواهند پخش مي کنند و خوانندگان سطح پايين پاپ، ترانه هاي فرهاد را بدون اجازه کاور مي کنند و اين در حالي است که همسر او به عنوان وارث قانوني ميراث فرهاد بارها با نوشتن نامه، مخالفت خود را با پخش آثار فرهاد از تلويزيون اعلام کرده بود.
پيش از آنکه اين يادداشت را بنويسم تصميم داشتم تا به مناسبت کوچ ابدي او نگاهي تخصصي به آثارش داشته باشم و نوع خاص موسيقي اش را تحليل کنم اما هرچه کردم اين فکر رهايم نکرد که فرهاد چه رنجي را متحمل شد تا سالها خاموش باشد، کنسرت برگزار نکند، آلبوم آخرش نيمه تمام بماند. ما هواي فرهادمان را نداشتيم؛ او را مد کرديم و مدتي همه با هم زمزمه اش کرديم براي مقاصد سياسي مان فريادش زديم؛ عيدمان را با "بوي عيدي" اش خوش بو کرديم و بارها صفحات اول جلد مجله ها را براي فروش بيشتر به عکس هاي جديد و قديمش اختصاص داديم اما وقتي بيمار بود چه کسي سراغش رفت؟ چند عکس از مراسم بدرقه او داريم؟ چند سلبريتي در مراسمش آمدند؟ فرهاد را در گوشه ي غربت از دست داديم  و همانجا به خاک سپرديم. در طول اين سالها چند فيلم سينمايي ساخته شد؟ آيا نمي شد با يک دعوت به همکاري، فرهاد را دوباره عرصه بازگرداند؟ آيا در ميان اين همه خواننده سطح پايين و بي سواد که بي حساب مجوز مي گيرند و کنسرت مي دهند، نمي شد جايي براي فرهاد جايي باز کرد؟
امروز پانزده سال است که ديگر فرهاد نداريم، همسرش عزيزش دست و دلبازانه تمامي يادگاري هاي فرهاد را به موزه سينما داده است تا در "خانه فرهاد" به نمايش در آيد. امروز، پانزده سال است که فرهاد نداريم اما در عوض "خانه فرهاد" داريم، پوستر فرهاد داريم، سي دي فرهاد داريم، کاور ترانه هاي فرهاد داريم و صدا و سيما همچنان بدون اجازه آثارش را پخش مي کند تا خدايي نکرده دلمان براي او تنگ نشود و تنها اين دو بيت از حافظ است که مدام در سر مي‌چرخد که :
الا اي همنشين دل که يارانت برفت از ياد / مرا روزي مباد آن دم که بي ياد تو بنشينم
جهان پير است و بي‌بنياد از اين فرهادکش فرياد / که کرد افسون و نيرنگش ملول از جان شيرينم
طاها افشين
نظرات
سعيد چهارشنبه 10 شهريور 1395 عالي.يکي از بهترين نوشته هات بود افشين جان
3 0
پاسخ

مهران چهارشنبه 10 شهريور 1395 15 سال شد و هنوز که هنوزه زنده ست ، 500 سال هم بگذره باز زنده ست . يادداشت خوبي بود آقاي افشين
4 0
پاسخ

پوري يا جمعه 12 شهريور 1395 باز هم گلي به جمال شما که بي مناسبت يادي ازش کردين. افسوس که سياسي کاري در بلاد ما هميشه سر هنر رو از تيغ گذرونده و الحق که هنرمند رو پاس نداشتيم. بازهم خدارو شکر ملت دارن کم کم به سمت رعايت حقوق اثار هنرمندا ميرن.
فرهاد، فريدون، حبيب و کيارستمي ها رو مرگ در نظرمون پررنگشون ميکنه. اميد که روزي وثوقي ها و اقبالي ها رو قبل از مرگ قدر بدانيم.
سپاس ازشما.
1 0
پاسخ
طاها افشين شنبه 20 شهريور 1395 ممنون از شما. البته اگر به ابتداي يادداشت دقت کنيد متوجه مي شويد که چندان بي مناسبت هم نبوده

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط

















































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز