یادداشت پویان عسگری درباره «شریک خاموش» داریل دوک و «قارچ سمی» رسول ملاقلی‌پور

اگر مي‌خواهيد متوجه حداعلاي سرگرم كنندگي در يك فيلم سينمايي شويد، اگر هوس تماشاي يك فيلم خالص آمريكايي كرده‌ايد كه ژانرهاي مختلف را از فيلم عاشقانه تا فيلم جنايي و دزدي در هم مي‌آميزد، اگر خوره فيلم هستيد و قصد داريد پي به منبع الهام شاهكاري همچون «نقطه گسست» كاترين بيگلو ببريد، اگر كشته مرده فيلم‌هاي دو مرد در خصم با همراهي يك زن اغواگر هستيد، به تماشاي «شريك خاموش/ The Silent Partner» داريل دوك بنشينيد. يكي از بهترين و البته مهجورترين فيلم‌هاي دهه هفتاد كه مشابه فيلم‌هاي مهم هم‌دوره‌اش «راننده» والتر هيل و «دوئل كنندگان» ريدلي اسكات، به حس توامان احترام و نفرت دو مرد در يك ماجراي انتقامي مي‌پردازد.

7فاز:
«شريک خاموش» داريل دوک - 1978

اگر مي‌خواهيد متوجه حداعلاي سرگرم کنندگي در يک فيلم سينمايي شويد، اگر هوس تماشاي يک فيلم خالص آمريکايي کرده‌ايد که ژانرهاي مختلف را از فيلم عاشقانه تا فيلم جنايي و دزدي در هم مي‌آميزد، اگر خوره فيلم هستيد و قصد داريد پي به منبع الهام شاهکاري همچون «نقطه گسست» کاترين بيگلو ببريد، اگر کشته مرده فيلم‌هاي دو مرد در خصم با همراهي يک زن اغواگر هستيد، به تماشاي «شريک خاموش/ The Silent Partner» داريل دوک بنشينيد. يکي از بهترين و البته مهجورترين فيلم‌هاي دهه هفتاد که مشابه فيلم‌هاي مهم هم‌دوره‌اش «راننده» والتر هيل و «دوئل کنندگان» ريدلي اسکات، به حس توامان احترام و نفرت دو مرد در يک ماجراي انتقامي مي‌پردازد. با فيلمنامه‌اي پرمغز و درجه يک از کرتيس هنسون فيلمساز مهم سال‌ها بعد. جايي که اليوت گولد مشابه ديگر نقش‌آفريني عالي کارنامه‌اش - «خداحافظي طولاني» رابرت آلتمن - با هوش زيادش، طرف مقابل را فريب مي‌دهد، مقهور اغواگري يک زن زيبا مي‌شود، بازي مي‌خورد و در نهايت سر وقت درستش بازي شطرنج را مي‌برد. کريستوفر پلامر سه دهه قبل‌تر از مايکل فسبندر با اسلوب و قالبي که بازيگر سال‌ها بعد را بخاطر مي‌آورد، تصويري مدرن از خبيث سرد و همدلي‌برانگيز ارائه مي‎دهد و در کنار گولد، تماشاگر را عاشق خود و دو نفره جذاب فيلم مي‌کند. خشونت ساديستيک فيلم در کنار دريغ عاشقانه‌اي که حال و هواي فيلم را شکل داده و نمودش موسيقي دريغ‌انگيز تيتراژ پاياني است، فيلم را واجد لحني کرده که مشابه‌اش در فيلم‌هاي اواخر دهه هفتاد و نيمه اول دهه هشتاد، قابل مشاهده و پيگيري است. نوعي خاص از فيلم آمريکايي که حدفاصل فيلم‌هاي تلخ ابتداي دهه هفتاد و فيلم‌هاي شاد و شنگول اواخر دهه هشتاد قرار مي‌گيرد. تلفيقي از سرخوشي و سرخوردگي. سياهي و حس طنز براي تاب آوردن آن. فيلم‌هايي که با گذر از فاجعه و مصيبت به حس سرزنده و رهايي‌بخش زندگي مي‌رسند و عموما هم پايان‌هاي خوش و اميدبخشي دارند. فيلم‌هايي که با بهره‌گيري از تاريخ سينماي آمريکا و گنجينه غني ژانرها، با روحيه‌اي سبعانه و آميخته به سنگدلي، قصه سرگرم کننده‌شان را با لحني شيرين در کام تماشاگر سرريز مي‌کنند. از «مد مکس» جرج ميلر و «شريک خاموش» داريل دوک تا «حرارت تن» لارنس کاسدان و «چيزي وحشي» جاناتان دمي.
.......
«قارج سمي» رسول ملاقلي‌پور - 1380
پانزده سال بعد از اولين نمايش «قارچ سمي» در سينما عصرجديد - در آن شب جادويي شانزدهم بهمن 1380 با حضور خود آق رسول و عوامل فيلم - فيلم از روز اولش هم تر و تازه‌تر و واقعي‌تر به نظر مي‌رسد. گذر سال‌ها نقطه نظر شعاري فيلم در نگاه به مسائل سياسي/ اجتماعي را به واکنشي واقعي براي تاب آوردن در مواجهه با ناملايمات امروزي بدل کرده است. فيلمي که در زمان خودش فهميده نشد و منتقدان با الفاظ «فيلمساز عصباني يک فيلم عصبي ديگر ساخته» بدرقه‌اش کردند. کمتر کسي قدر «ژست رمانتيک» فيلم را دانست و کمتر کسي نوشت که «قارچ سمي» با وجود تمام بي‌منطقي‌هايش يکي از معدود «مووي»هاي تاريخ سينماي ايران است. فيلمي که به سياق بهترين آثار سم پکين‌پا و برايان دي‌پالما، منطق و انسجام را فداي «انفجار شور رمانتيک» مي‌کند و راوي درون و برون يک مرد سرخورده و احساساتي مي‌شود. علاوه بر اينها «قارچ سمي» بنا به شکلي که خالقش خود را نمايش مي‌دهد، از خاص‌ترين فيلم‌هاي تاريخ سينماي ايران است. جايي که برخلاف روحيه «سرپوش‌گذار» فرهنگ ايراني، فيلمساز صادقانه خودش را، خود واقعي‌اش را با همه سويه‌هاي آزاردهنده و نخراشيده‌اش به نمايش مي‌گذارد. به قيمت بدنامي خود و آدم‌هاي پيرامونش. اينگونه است که «قارچ سمي» لقب «تو رگي‌ترين» فيلم سازنده‌اش را به خود اختصاص مي‌دهد. فيلمي تخديري، سرخورده و وحشي که عنان از کف داده و رنجور، در واکنش به دنياي فاسد، خود را به در و ديوار مي‌زند، ماه مي‌شکند، سر در چاه مي‌کند و عربده مي‌کشد. موسيقي ناصر چشم‌آذر و ملودي‌هاي سوزناکش انگ احساسات سرخورده مردان عاصي فيلم است و بهرام دهقان هم خيلي خوب با جامپ کات‌هايش توي گوش تماشاگر مي‌زند. همانطور که فيلمبرداري تورج منصوري با آن شيوه خاصش - رسيدن از کيفيت سياه و سفيد ابتدايي به رنگ‌هاي اغراق شده نهايي - از خلاقانه‌ترين فيلمبرداري‌هاي تاريخ سينماي ايران است.
سکانسي که دومان (جمشيد هاشم‌پور) و سليمان (فرهاد قائميان) سوار بر قايق موتوري هستند و سليمان از دومان ترسيده تقاضاي پريدن در آب را دارد، بهترين سکانس جنگي است که در تاريخ سينماي ايران ساخته شده. سکانسي که دومان و بيتا (ميترا حجار) در کنار ريل قطار براي آخرين بار ديالوگ برقرار مي‌کنند و دومان از دختر مي‌خواهد تنهايش بگذارد از بهترين صحنه‌هاي وداع يک مرد و زن در فيلمي ايراني است. و در نهايت پايان فيلم. يکي از بااحساس‌ترين سکانس‌هاي پاياني در يک فيلم ايراني. بخصوص لحظه‌اي که دختر با لباس عروس سر مي‌رسد و با بدن بي‌جان دومان و سليمان در قايق ساکن مواجه مي‌شود. بعد با گفتن ديالوگ «کاش دير به دنيا اومده بودي» قايق ساکن را روانه آب مي‌کند. با همراهي درخشش منورها در آسمان و تلالو اشک‌ها بر گونه‌ها. «خسته عاصي راحت شدي؟»

پويان عسگري
نظرات
کينگ روبرت يكشنبه 10 مرداد 1395 به نام خداوند بخشنده مهربان
مسافرا التماس دعا
بپرين توي نيا
دومان بپر
خدا مهربونه دومان بپر
مگه نميخواي بري بهشت؟؟
بپر دومان...
7 0
پاسخ

آراز يكشنبه 10 مرداد 1395 منطق و انسجام را فداي «انفجار شور رمانتيك» مي‌كند. بهترين توصيف براي فيلم هاي ملاقلي پور .
2 0
پاسخ

حسين رستگار يكشنبه 31 مرداد 1395 فيلم the silent partner را هنوز نديدم.
اما قارچ سمي را چند بار ديدم در زمان خودش و الان، 3 يا 4 تا سکانس نزديک به عالي دارد بعلاوه يکي از بهترين اجراهاي نقش مکمل تاريخ سينماي ايران(فرهادقائميان) با همراهي يکي از سوزناک‌ترين و تأثيرگذارترين موسيقي‌هاي ساخته شده در سينماي ايران و همچنين دربرگيرنده چند تا از بهترين سکانس‌هاي جنگي ساخته شده در سينماي ما، اما همه اينها در کنار يکي از مغشوش‌ترين و بي‌منطق‌ترين فيلمنامه‌هايي که تا به حال نوشته شده، به علاوه يکي از احمقانه‌ترين نقشهايي که يک زن در تاريخ سينما اجرا کرده (ميتراحجار) در کنار يکي از خنده‌دارترين ميزانسن‌هاي تاريخ سينما (شب-خارجي ميترا حجار در لباس عروس پُفي! بالاي سر قهرمان فيلم در حال احتضار) و اداي يکي از مسخره‌ترين ديالوگ‌هايي که يک فيلم‌بين در طول عمرش باهاش مواجه مي‌شود «خسته عاصي راحت شدي؟»
2 0
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط




































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز