یادداشت پویان عسگری درباره «کج‌فهمی انتقادی» در نسبت با سینمای عباس کیارستمی

كسي كه درباره موضوعات مختلف اظهار نظر مي‌كند و خود را صاحب نظر مي‌داند، در حقيقت هيچ چيز نمي‌داند. او اين كمبود را تحت لواي لاس زدن با كلمات و پرتاب كردن ايده‌هاي ابتدايي، مخفي مي‌كند. به شاهكارهايي كه اين حضرات در اين چند روز نوشته‌اند دقت كنيد: «كيارستمي ضد زن بود». «كيارستمي محافظه‌كار و سياست گريز بود». و همه اين ايده‌هاي درجه ده به اين قصد كه فضاي «فرشته-شيطان» پيرامون فيگورها را بشكنند و سنت «مرده پرستي» را نقد كنند. مي‌بينيد. صحبت سر سينما و فيلم نيست. صحبت بر سر ايده‌هاي وارداتي است كه هم ناقص به اينجا مي‌رسد و هم ذهن ناقص كسي كه آن را مي‌پذيرد ذوق زده مي‌كند.
7فاز: چه اهميتي دارد که طرفدار عباس کيارستمي باشيم يا ضد سينماي او؟ هيچ اهميتي. داريم درباره فيلمسازي در بالاترين استاندارد سينماي هنري سه دهه اخير سينماي جهان صحبت مي‌کنيم. او جايگاهش در تاريخ سينما تثبيت شده است. در اين چند روز بسياري از دوستان منتقد و خوره فيلم به تفصيل يا اشاره درباره او صحبت کرده‌اند. علاوه بر خبر دردناکي که شنيديم و همه‌ سينما دوستان را اندوهگين کرد - با هر ميزان علاقه يا نفرتي که نسبت به سينماي کيارستمي داشتند - واکنش‌هاي باورنکردني سلبريتي‌هاي فيسبوکي يا آنها که در وهم‌شان خود را مهم مي‌پندارند، بر حيرت و ناراحتي‌مان افزود. صرف‌نظر از اينکه، اين رفتار خالي از نجابت و احترام انساني در مواجهه با مرگ يک انسان بود و است، نشان از يک خرافه يا انحراف در رويکرد انتقادي ما نسبت به موضوعات دارد. اينکه سينما را با درکي ناقص از هنر، بر مبناي سياست و اقتصاد يا روانشناسي و جامعه‌شناسي بخوانيم. به اين معنا که خود سينما و هنر در درجه چندم اهميت است و شابلوني که شارح به دست گرفته، استراتژي و رويکرد او را در مواجهه با فيلم رقم مي‌زند. يک رويکرد تقليل‌گرايانه در مواجهه با هنر که در عين حال منت‌گذار هم هست. عموما اين نوشته‌ها خالي از فهم و لذت زيبايي‌شناختي است و اسباب خنده مخاطب را فراهم مي‌آورد. همانطور که نوشته‌هاي سلبريتي‌هاي فيسبوکي در اين چند روز باعث حيرت‌مان شد؛ يک مشت چپ‌نماي بي‌سواد و بدنثر که درباره تمام موضوعات داد سخن سر مي‌دهند و ريد قلم‌شان تمامي ندارد. آنها موضوعات را مثل آدامس مي‌جوند. فرقي ندارد که درباره انرژي هسته‌اي صحبت کنند يا مسابقات سپک‌تاکرا. آنها با فهم نافص‌شان در حال گند زدن به تمام موضوعات هستند و بر سطحي‌نگري عمومي مي‌افزايند. و نکته جالب اينجا است که اين جماعت به اسم شورش بر عليه ساده‌انگاري تمام اين خرعبلات را مي‌نويسند. غافل از آنکه عمل‌شان بر تثبيت اين روحيه عمومي کمک مي‌کند و بر بي‌سوادي و پرگويي مهر تاييد مي‌زند.
 
کسي که درباره موضوعات مختلف اظهار نظر مي‌کند و خود را صاحب نظر مي‌داند، در حقيقت هيچ چيز نمي‌داند. او اين کمبود را تحت لواي لاس زدن با کلمات و پرتاب کردن ايده‌هاي ابتدايي، مخفي مي‌کند. به شاهکارهايي که اين حضرات در اين چند روز نوشته‌اند دقت کنيد: «کيارستمي ضد زن بود». «کيارستمي محافظه‌کار و سياست گريز بود». و همه اين ايده‌هاي درجه ده به اين قصد که فضاي «فرشته-شيطان» پيرامون فيگورها را بشکنند و سنت «مرده پرستي» را نقد کنند. مي‌بينيد. صحبت سر سينما و فيلم نيست. صحبت بر سر ايده‌هاي وارداتي است که هم ناقص به اينجا مي‌رسد و هم ذهن ناقص کسي که آن را مي‌پذيرد ذوق زده مي‌کند. صحبت بر سر اين است که اين جماعت به جاي صحبت کردن درباره روبر برسون، روبرتو روسليني و ارمانو اولمي (مشخصا فيلم «شغل») و تاثيرات آنها بر جهان فيلمسازي عباس کيارستمي، از نانسي، بديو و رانسير فکت مي‌آورند.
 
بر همه اين جماعت خواندن مقاله درخشان «عليه تفسير» سوزان سانتاگ واجب است. مقاله‌اي راهگشا که با اين نتيجه‌گيري به پايان مي‌رسد: کار نقد بايد اين باشد که روشن کند «آنچه هست چگونه است» يا حتي «اين است آنچه که هست»، نه اينکه نشان دهد «اين چه مي‌خواهد بگويد». به جاي تفسير هنر، به علم عشق به هنر نيازمنديم.
پويان عسگري
نظرات
مهران پنجشنبه 17 تير 1395 يک يادداشت منطقي و مستدل.مرسي آقاي عسگري
4 1
پاسخ

محسن پنجشنبه 17 تير 1395 واقعا چي ميگن اين جماعت؟پس چرا خفه خون نميگيرن؟؟
2 1
پاسخ

مجتبي پنجشنبه 17 تير 1395 دمت گرم پويان خان حرف دل ما رو زدي
1 1
پاسخ

مينا جمعه 18 تير 1395 عالي بود.
طرف خطابه نوشته بدون هيچ فکتي آسمون ريسمون بافته آخرش هم نوشته کيارستمي عينک ميزدوبه چشماتون نگاه نميکرد چون ميخواست تحقير کنه شما طرفداران ايراني رو. يک سري متن سانتي مانتال فاقد ذره اي درک هنري و سينمايي.
1 1
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط


































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز