یادداشت پویان عسگری درباره مهمترین ستاره تاریخ سینمای ایران؛ فردین - سلطان قلب‌ها

روشنفكر يا عامي. باسواد يا اكابر نرفته. فرقي نمي‌كرد. فردين ستاره تمام مردم ايران بود. مهمترين ستاره تاريخ سينماي ايران كه دو دهه نامش بر تارك فيلم‌ها مي‌درخشيد و شهره شهر بود. از تشك كشتي و آيين فتوت و جوانمردي پا به گود سينما گذاشت. ورزش كشتي براي آن صورت زيبا و چشمان پرمهر و لبخند ابدي، زيادي خشن بود و بعد از مدال نقره‌اي كه از مسابقات جهاني تركيه در سال 1957 كسب كرد براي هميشه كشتي را كنار گذاشت. هم‌دوره بچه خوشگل‌هاي بامعرفت كشتي ايران، توفيق جهانبخت و جهان پهلوان تختي بود و البته از هر دويشان زيباتر.
7فاز: خسرو سينايي کارگردان روشنفکر سينماي ايران که بيشتر مردم او را با کارگرداني فيلم «عروس آتش» به خاطر مي‌آورند، روايتي درباره فردين دارد که هم بامزه است و هم گوياي وضعيت و تاثير محمد علي فردين در فرهنگ عامه اواخر دهه چهل شمسي. او تعريف مي‌کند که به همراه اکبر عالمي و شخصي ديگر در حال پياده‌روي در خيابان بوده‌اند که به سر در فيلم «سلطان قلب‌ها» در سينما برمي‌خورند. تصميم مي‌گيرند به تماشاي فيلم بروند تا با مسخره کردن يک «فيلمفارسي» تفريح کنند و اوقات خوشي را از سربگذرانند. اما سينايي و همراهانش در ميانه فيلم، خود را درگير داستان و احساسات فيلم مي‌يابند و کار به جايي مي‌رسد که سينايي گريه مي‌کند و چون از اين موضوع شرم داشته به کنارش نگاه مي‌کند تا ببيند وضعيت همراهانش چطور است. و خب آنها را هم با چشماني خيس که محو فيلم شده‌اند، نظاره مي‌کند.
 
روشنفکر يا عامي. باسواد يا اکابر نرفته. فرقي نمي‌کرد. فردين ستاره تمام مردم ايران بود. مهمترين ستاره تاريخ سينماي ايران که دو دهه نامش بر تارک فيلم‌ها مي‌درخشيد و شهره شهر بود. از تشک کشتي و آيين فتوت و جوانمردي پا به گود سينما گذاشت. ورزش کشتي براي آن صورت زيبا و چشمان پرمهر و لبخند ابدي، زيادي خشن بود و بعد از مدال نقره‌اي که از مسابقات جهاني ترکيه در سال 1957 کسب کرد براي هميشه کشتي را کنار گذاشت. هم‌دوره بچه خوشگل‌هاي بامعرفت کشتي ايران، توفيق جهانبخت و جهان پهلوان تختي بود و البته از هر دويشان زيباتر. دو سال بعد و در سال 1338 با فيلم «چشمه آب حيات» سيامک ياسمي وارد سينماي ايران شد. در دوراني که ناصر ملک‌مطيعي ستاره سينماي ايران بود و مردم به عشق حضورش در فيلم‌ها بليط مي‌خريدند و به سينما مي‌رفتند. دو سال بعد در يکي از بهترين فيلم‌هاي يکي از بهترين و البته دست کم گرفته شده‌ترين فيلمسازان تاريخ سينماي ايران نقشي فرعي برعهده گرفت. «فرياد نيمه شب» ساموئل خاچيکيان. يک فيلم جنايي درجه يک با صحنه‌هاي به يادماندني که آرمان و پروين غفاري بازيگران اصلي‌اش بودند. فيلمي با يک شروع حيرت انگيز که هانري ژرژ کلوزو را به خاطر مي‌آورد و بهترين‌هاي سينماي جنايي. کاراکتر فردين اما هنوز شکل نگرفته بود و او را در اين فيلم در نقش جواني منفعل که درگير طرح توطئه مي‌شود، باز مي‌يابيم. چند سال بايد مي‌گذشت تا فردين به شخصيت مورد نظرش، آن کسي که تماشاگران، طالب تماشايش بودند و خود را در قالب او مي‌يافتند، دست يابد. ترکيبي از زيبايي دست نخورده بورژوايي و اشرافي که انگار برادر لويي ژوردان (مرد جنتلمن فيلم «نامه زني ناشناس» ماکس اوفولس) باشد و روحيه‌اي خاکي و لوطي، برگرفته از فرهنگ پهلواني مورد علاقه توده مردم. پس زيباي با پرنسيب شد مردي بي‌خيال که به مال دنيا بي‌اعتنا است و پناه ضعفا و مرهم فقرا است. کسي که عياشي مردانه را با حجب و حيا در هم مي‌آميزد و مردي مي‌شود که علي بي‌غم نام دارد. شخصيت اصلي «گنج قارون» پرمخاطب‌ترين فيلم تاريخ سينماي ايران که پيرو آن باور واقعي فرهنگ عمومي مردم «نان دلش را مي‌خورد». مهمترين نقش کارنامه فردين و يکي از مهمترين تيپ‌هاي سينماي فارسي که هنوز آثار و نشانه‌هايش در فيلم‌ها و فرهنگ معاصر مردم ايران باقي مانده است.
 
دو فيلم مهم ديگري که محمد علي فردين را با آنها به خاطر مي‌آوريم «سلطان قلب‌ها» و «غزل» هستند. اولي به کارگرداني خودش يکي از تاثيرگذارترين ملودرام‌هاي تاريخ سينماي ايران است که در ارزيابي‌هاي منتقدانه زيادي دست کم گرفته شده و کمتر کسي درباره آن صحبت کرده. فيلمي زيبا، پر آب چشم و بااحساس که تعدادي از بهترين ترانه‌هاي فيلم در تاريخ سينماي ايران را به خود اختصاص داده. داستان مردي عاشق که طي اتفاقي محبوبش را از دست مي‌دهد و بدون آنکه بداند از طريق دختر بچه‌اش و بعد از سال‌ها به وصال گمشده‌اش، در يکي از اشک‌انگيزترين صحنه‌هاي سينماي فارسي مي‌رسد. فيلم دوم «غزل» که توسط مسعود کيميايي و براساس داستاني از بورخس ساخته شد و اولين فيلم رنگي سازنده‌اش بود، تلاشي بود در جهت شکستن تيپ مالوف ستاره و بردن او در قالب يک نقش تازه، با روحيه و خلق و خويي متفاوت. يک مرد ميانسال با سبيلي بر لب و موهايي جوگندمي که در واکنش به هراس تاخت زدن يک زن با برادرش (فرامرز قريبيان) جانب سياهي را مي‌گيرد و جان زن (پوري بنايي) را از بدنش مي‌ستاند. فيلمي که در زمان خود نمايش ناموفقي داشت و بعدها در ارزيابي‌هاي مجدد طرفداران و علاقه‌منداني پيدا کرد.
 
در ميان قهرمانان و ستاره‌هاي محبوب مردم در دهه مرفه و آرمانگراي چهل شمسي، دو نفر بودند که با جوانمرگي خود براي هميشه جاودانه شدند؛ غلامرضا تختي کشتي‌گير و فروغ فرخزاد شاعر. علاوه بر آقا تختي و خانوم فرخزاد، دو مرد رمانتيک، با مشي و منش رمانتيک‌شان، ماه مجلس شدند و محبوب قلب‌ها. تنها آدم‌هاي تاريخ معاصر و قرن چهاردهم شمسي که از فرط محبوبيت، نام خانوادگي‌شان را به يادگار براي فرزندان ذکور ايران زمين برجا گذاشتند؛ فردين و پويان. محمد علي فردين و امير پرويز پويان.
پويان عسگري
نظرات
پوري يا چهارشنبه 18 فروردين 1395 من تاحالا اسم امير پرويز پويان رو نشنيده بودم در حالي تمام موارد ديگه رو شنيده بودم و از اهميتشون باخبر بودم ولي جدا شخصيتي مثل امير پرويز پويان به فراگيري فردين بوده؟ چون الان ميدونم ک نيست ولي فردين ها رو همچنان ميبينم ک خودشون رو برگرفته از محمدعلي فردين ميدونن ولي تاحالا پوياني با اين فکر نديدم، البته شما اولين موردش هستين.
1 0
پاسخ
مهران چهارشنبه 18 فروردين 1395 نويسنده نگفته که فردينها و پويانها اونجوري که فردين و پويان زندگي کردن،زندگي ميکنن.گفته اين دو نفر انقدر محبوب بودن که خانواده ها اسم بچه هاشون رو از اين دو نفر برداشتن و گذاشتن روي فرزندان پسر.

مهران چهارشنبه 18 فروردين 1395 از ويکي پديا:اميرپرويز پويان، فعال سياسي، تئوريسين کمونيست و از بنيان‌گذاران سازمان چريک‌هاي فدائي خلق بود. وي در سال 1325 در شهر مشهد، ايران به دنيا آمد. تحصيلات ابتدائي و متوسطه را در اين شهر گذراند.فعاليت‌هاي سياسي مشخص پويان از سالي که وارد دانشگاه ملي ايران شد، شکل گرفت. در اين سال‌ها بود که به اتفاق مسعود احمدزاده و عباس مفتاحي گروهي را تشکيل داد.فعاليت‌هاي پويان در گروه که اغلب نيز مخفيانه صورت مي‌گرفت، ترجمه متون مارکسيستي و نوشتن مقالاتي در زمينه شناخت جامعه ايران بوده است.در اين زمان بود که به نوشتن اثر معروفش ، "ضرورت مبارزه مسلحانه و رد تئوري بقا"، پرداخت و در سازماندهي "چريک‌هاي فدائي خلق" نقشي اساسي ايفا نمود و از سال 49 به صورت يک انقلابي حرفه‌اي در صف مقدم پيشاهنگان فدائي خلق قرار گرفت.اميرپرويز پويان در طول حيات کوتاهش در گروه فعاليتي چشمگير داشت، در تدارک، طرح و شرکت در عمليات نظامي، جمع‌بندي سياسي اين عمليات و سازمان‌دهي تيم‌هاي سياسي-نظامي نقشي فعال ايفا مي‌کرد.در تاريخ 3 خرداد 1350 خورشيدي، هنگامي که مخفي‌گاه وي توسط ماموران سازمان امنيت و اطلاعات کشور محاصره شد، به هم‌راه رحمت‌الله پيرونذيري خودکشي کرد.
3 0
پاسخ

آراز چهارشنبه 18 فروردين 1395 فارغ از درست يا غلط بودن مشي سياسي امير پرويز پويان بعيد مي دونم شهرت و محبوبيت ايشون قابل مقايسه با فردين باشه
3 0
پاسخ

آراز چهارشنبه 18 فروردين 1395 يکي از بهترين مطلب هايي بود که در مورد فردين خوندم .
3 0
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط


































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز