دیوید تامسون از فیلم‌های مهم تاریخ سینما می‌گوید: «سانست بولوار» بیلی وایلدر

در سانست بلوار سخت‌دلي و ديوانگي نسبت به هركس و هر چيز موج مي‌زند. اميدي به نجات جو گيليس از نابودي حتمي نيست و او هم ماشينش را به باد مي‌دهد و هم جانش را! مكس فون مايرلينگ (اريك فون اشتروهايم) در نقش ناظري تحقيرشده و بي‌عمل را شايد بتوان مهربان‌ترين موجود اين دنيا دانست.
7فاز: مردم همواره از سانست بلوار به عنوان يک فيلم نوار ياد مي‌کنند، پس بگذاريد همين اول کار بگويم که فيلم را مي‌شود يک عاشقانه نيز به شمار آورد. عاشقانه‌اي که در آن دو خيالباف درهم شکسته احساساتشان را به اشتراک مي‌گذارند. مي پرسيد چگونه؟ خب نورما دزموند را درنظر بگيريد که مي‌خواهد بازگشتي دوباره داشته باشد. او را در هيبت و صولت زني به ديوانگي مشهور مي‌بينيم و حال آنکه تنها حسي که گلوريا سوانسن با خودش سر صحنه مي‌آورد ترحم برانگيزي زني است در اوايل دهه پنجم زندگي اش. او مشغول کار روي يک فيلمنامه کت و کلفت است و در همان ابتداي فيلم است که با يک تراولينگ سکرآور سقوط و شکستش را نشانمان مي‌دهند، گويي که ماري مشتاقانه مشغول چنبره زدن بر شيارهاي يک اتاق باشد. خانم بازيگر براي يک کلوزآپ آماده است، شايد حتي براي يک رابطه عاشقانه با دوربين. آخرين بار چهره‌اش روي جلد مجله Confidential ديده شده، با همان ميميک‌هاي اغواگرانه هميشگي‌اش. (نه فقط اين مجله خاص که بهتر است بگوييم در تمام اخبار مربوط به رسواييهاي مشاهير) پس اکنون او کاملا آماده محاکمه‌اي است که در پي مي‌آيد: محاکمه نورما دزموند.(صد البته که او از اين محاکمه سربلند بيرون مي‌آيد)
اين شايد تفسيري طعنه آميز به نظر برسد، ولي از فرط وضوح هيچ شکي نمي‌توان در آن کرد. دفاعيه جو گيليس کمي خارج از موضوع است ولي جذابيت و دوام بيشتري دارد. او به نانسي اولسن نياز دارد تا به ياد جواني و آرزوهاي از کف رفته‌اش بيفتد، ولي در حال حاضر جو فقط به شغل احتياج دارد و به کشتن که به هردوي آنها هم مي‌رسد. مردي که حتي در خواب هم نمي‌ديد روزي بتواند يک داستان به دردبخور بنويسد حالا به يکي از بهترين نويسندگان تبديل شده است. او خود تبديل به داستان شده، داستاني که مي‌توان آن را توديع ترش و تلخ بيلي وايلدر به حساب آورد. داستان مردي که با صورت در استخري يخ زده افتاده، داستاني که هاليوود ترجيح مي‌دهد جو گيليس آن را فقط در روياهايش تعريف کند. اين همان پرتره نفس گير شکست هاليوود است که در زرورق موفقيتي اندوهناک و ويران پيچيده شده است.
معروف است که لوئيس بي مه‌ير(لوئيس برت مه‌ير تهيه کننده معروف بلاروسي الاصل آمريکايي و از موسسين مترو گلدوين ماير) وايلدر را به عنوان کسي که نمک خورد و نمکدان شکست سرزنش کرد، اما اين باعث نشد تا اسکارها به سوي فيلم پرنکشند. بايد بدانيم که سانست بلوار را نمي‌توان پرفروش دانست، (در 1950 فيلم حدود 5 ميليون دلار فروخت) ولي توجهات زيادي را به خود جلب کرد. طنز تلخ فيلم براي سال 1950 بيش از اندازه بي‌پروا بود، حتي درقياس با بد و زيباي وينسنت مينه لي (فيلمي که دو سال بعد و با مضموني مشابه ساخته شد) که سعي کرده بود با مفاهيم مقدسي چون پيروزي نهايي سيستم و لزوم حفظ اميدواري با آن شوخي نکند. در سانست بلوار سخت‌دلي و ديوانگي نسبت به هرکس و هر چيز موج مي‌زند. اميدي به نجات جو گيليس از نابودي حتمي نيست و او هم ماشينش را به باد مي‌دهد و هم جانش را! مکس فون مايرلينگ (اريک فون اشتروهايم) در نقش ناظري تحقيرشده و بي‌عمل را شايد بتوان مهربان‌ترين موجود اين دنيا دانست. نانسي اولسن و جک وب در نقش دو آدم درب و داغان کارشان را خوب انجام مي‌دهند: دو تا علاف باحال و بامزه که گرچه خودشان هيچگاه پخي نشده‌اند ولي چم و خم کار در هاليوود را خوب بلدند.
فقط مي‌ماند ذکر اين نکته که وسواس و ترس مونتگمري کليفت گرچه او را از نقش آفريني در چنين فيلمي محروم نمود ولي ويليام هولدن را به يک ستاره بدل کرد. راستش را بخواهيد حالا که کليفت را در نقش جو گيليس تصور مي‌کنم بايد بگويم که بازي هولدن به جاي او در اين نقش فيلم را نجات داد. رومانس موجود در کليفت و بازي او تماشاگر را از وحشت فکر کردن به همخوابگي جو و نورما محروم مي‌کرد و ما را درگير يک فيلم ترسناک سايکو مي‌کرد که منتظر است کسي چون رابرت آلدريچ از راه برسد و کارگرداني‌اش کند. در حقيقت اين پاکدامني و تقواي بيلي وايلدر بود که مانع از بين رفتن طعم کمدي اين فيلم شد. اين پاکدامني کاري کرد که فيلم وايلدر در ورطه‌اي که نوارهاي پر از زخم و وقاحت مي‌افتند و موجبات تمسخر نقادان را فراهم مي‌آورند نيفتد. اين اولين سرنخ‌هايي بود که استاد از بعضي ها داغشو دوست دارن به مخاطبينش مي‌داد، اولين درسها و سرمشقهاي آقاي وايلدر درباره اينکه چگونه داستان و وارياسيون‌هايش مي‌توانند زندگي واقعي را در خود خفه کنند و از انظار مخفي نمايند.
اميرحسين جلالي
نظرات
نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط

































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز