یادداشت نویسنده 7فاز درباره زنان کمدین سینما و تلویزیون ایران/ زن‌ها هم می‌توانند بخندانند

ويشكا آسايش: «ورود آقايان ممنوع» بدون بازي آسايش فيلم الكني مي‌شد. فقط اوست كه مي‌تواند به قول عطاران تنها با يك عينك قيافه‌اش را انقدر تغيير دهد! نقطه قوتش توانايي‌اش در اداي ديالوگ‌هاست و تغيير صورتش از يك حالت محكم و قوي به ملايمت و آرامش. يكي از بهترين جايزه‌هاي تاريخ جشنواره فجر سيمرغ بلورين آسايش براي بازي در اين فيلم است. خرق عادتي كه بعيد است به اين زودي‌ها تكرار شود.

7فاز: فکر کردم کلا سينماي فقير ما مگر چقدر کمدين دارد؟همه بايد درباره اکبر عبدي و عليرضا خمسه و مهران مديري و گروهش و عطاران و جديدا تنابنده و بقيه اگر حافظه‌مان قديمي‌تر باشد مثلا منوچهر آذري بنويسيم. به جايش تصميم گرفتم درباره بازيگراني بنويسم که در نقش‌هاي کمدي‌شان درخشان ظاهر شدند و نشان دادند اگر مي‌خواستند مي‌توانستند کمدين‌هاي درجه يکي شوند. بعد باز خودم را محدودتر کردم. از کمدي که حرف مي‌زنيم همه‌اش اسم مردها پشت سر هم رديف مي‌شود چون واقعيت اين است که کمدي چه اسلپ استيک‌ها و چه کلامي‌ها براي يک زن در جامعه ما جا نيفتاده. زن‌ها نمي‌توانند چهره‌شان را شبيه دلقک‌ها يا آدم‌هاي عجيب و غريب گريم کنند و اصلا چقدر در عرف جامعه ما، و نه حتي در قانون، جا افتاده که زن‌ها شوخي کنند و جمعي را بخندانند؟با اين حال وقتي به زن‌هايي که فکر مي‌کنم که در نقش کمدي‌شان بامزه ظاهر شدند اين اسم‌ها يادم مي‌آيد:

1) مرجانه گلچين: اين مرجانه گلچين جديد دهه 80 و 90 را مديون رضا عطاران هستيم که در سريال درجه يکش، «بزنگاه»، او را از قالب‌هاي هميشگي‌اش بيرون آورد و يک هويت جديد به او بخشيد که البته تا همين امروز مولفه‌هايش دائم در کارهاي ديگران تکرار شده است اما هنوز هم جواب مي‌دهد. البته بايد از عليرضا افخمي هم تشکر کرد که در سريال مناسبتي کمدي «زيرزمين» يادمان آورد مرجانه گلچين مي‌تواند استعداد کمدي داشته باشد اما بروز کاملش در همان «بزنگاه» عطاران بود. مدل غرغر کردن‌هايش، ميميک صورتش موقع حرف زدن، بالا و پايين کردن تن صدايش براي گفتن ديالوگ‌ها همه‌مان را ياد يک آدم آشناي قديمي در زندگي مي‌اندازد که حالا از ديدنش روي صفحه تلويزيون خنده‌مان مي‌گيرد. مي‌تواند خاله يا عمه سنتي هر کدام از ما باشد. بنظرم مي‌شود بيشتر از اين‌ها روي استعداد کمدي گلچين مانور داد. بايد ساختارشکني کند و از اين قالب تکراري‌اش بيرون بزند.

2) فاطمه معتمدآريا: همه به عنوان يکي از بهترين بازيگران زن سينماي ايران از او اسم مي‌برند و همه هم موقع اسم بردن ياد درام‌هاي اجتماعي تلخ مي‌افتند. معتمدآرياي سال‌هاي اخير «گيلانه» است و «يحيي سکوت نکرد». در سال‌هاي دورتر معتمدآريا يادآور «کلاه قرمزي» و «مرد عوضي» بود. کمدي‌هاي خنده‌دار و دوست‌داشتني. براي من اما اوج توانايي‌اش در کمدي فيلم «همسر» مهدي فخيم‌زاده است. از آن کمدي‌هايي که نمي‌دانم چرا خيلي بين منتقدان قدر نديد. کل‌کل‌هايش در برابر مهدي هاشمي و آن تند تند قدم زدن‌هايش در راهروي محل کار بدون هيچ تلاش اضافه‌اي بامزه بود. معتمدآريا ذاتا يک‌جور هوش شوخ‌طبعي بامزه دارد که حتي در فيلم روشنفکرانه خوب «کارگران مشغول کارند» ماني حقيقي هم خودش را نشان مي‌دهد. کاش به جاي بازي در نقش زن‌هاي رنج‌ديده در «نبات» و «اينجا بدون من» و فيلم‌هايي از اين قبيل دوباره برگردد به دهه هفتاد و بيشتر در فيلم‌هايش بخندد. انقدر بازيگر سطح بالايي هست که اصلا کمدي‌اش را از آن مدل طبيعي خارج کند و به فانتزي بزند.

3) ويشکا آسايش: «ورود آقايان ممنوع» بدون بازي آسايش فيلم الکني مي‌شد. فقط اوست که مي‌تواند به قول عطاران تنها با يک عينک قيافه‌اش را انقدر تغيير دهد! نقطه قوتش توانايي‌اش در اداي ديالوگ‌هاست و تغيير صورتش از يک حالت محکم و قوي به ملايمت و آرامش. يکي از بهترين جايزه‌هاي تاريخ جشنواره فجر سيمرغ بلورين آسايش براي بازي در اين فيلم است. خرق عادتي که بعيد است به اين زودي‌ها تکرار شود.

4) فقيهه سلطاني: جيراني که تصميم گرفت کمدي رمانتيک بسازد براي يکي از نقش‌هاي اصلي‌اش بازيگري آورد که تا آن زمان نمي‌شناختيم. و بعد از آن هم تقريبا محو شد. يکي دو سال بعد در چند فيلم ضعيف بازي کرد و مدت‌هاست که در هيچ نقشي او را نديده‌ام. در «صورتي» نمايش روحوضي بازي کرد. شکلک درآورد و به شيوه‌اي کاملا متفاوت از بقيه بازيگراني که اسم برديم خنده‌دار بود. سلطاني از همان موقع مي‌توانست تبديل به يکي از معدود بازيگران کمدي زن سينما و تلويزيون شود. نمي‌دانم چرا مسيرش تغيير کرد. در همان «صورتي» ميترا حجار هم درخشان بود. با مايه‌هاي فانتزي که بعدها در «آتش‌بس2» پررنگ‌ترش کرد. او هم استعداد بازي کمدي دارد.

5) و بالاخره هيچ فهرستي از کمدين‌هاي زن بدون بهاره رهنما و شقايق فراهاني کامل نمي‌شود. زماني که شروع به بازي در کمدي‌هاي متفاوت کردند هنوز انقدر بازيگر زن براي نقش‌هاي کمدي نداشتيم و شجاعت و جسارت زيادي از خودشان نشان دادند. هنوز هم اولين انتخاب‌ها براي بازي در فيلم‌هاي کمدي هستند.
......
اين مطلب قبلا در هفت صبح کار شده است.

صوفيا نصرالهي
نظرات
نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط




































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز