رضا میركریمی: سیاست‌ها درباره جشنواره جهانی فیلم فجر تغییر نكرده است

11ارديبهشت1396 0
دبير سي و پنجمين جشنواره جهاني فيلم فجر تاكيد كرد اين رويداد براي دور ماندن از تغييرات موسميِ سيستم مديريتي نيازمند يك راهبرد استراتژيك است.

مهر: سي و پنجمين جشنواره جهاني فيلم فجر به دبيري سيدرضا ميركريمي از اول تا هشتم ارديبهشت ماه سال جاري در تهران برگزار شد و اين دومين تجربه دبيري اين سينماگر در اين جشنواره بود.

با پايان اين رويداد سينمايي با رضا ميركريمي درباره اين جشنواره به گفتگو نشستيم كه وي در بخشي از صحبت هاي خود به اين مساله اشاره كرد كه جشنواره جهاني فيلم فجر بايد همچنان به صورت مستقل برگزار شود كه البته اين استقلال به اين معنا نيست كه همسو با سياست هاي نظام نباشد.

اين كارگردان سينما همچنين تاكيد كرد كه جشنواره جهاني فيلم فجر يك دورهمي براي اهالي سينما است تا كنار هم بنشينند و درباره سينما گفتگو كنند. دبير سي و پنجمين جشنواره فيلم فجر معتقد است كه در حال حاضر هيچ دليل منطقي براي تغيير مديريت اين جشنواره وجود ندارد كه توضيحات بيشتر را با هم در گفتگو مي‌خوانيم.

*آقاي ميركريمي، با توجه به تجربه سال گذشته جشنواره جهاني فيلم فجر ارزيابي‌تان از سي و پنجمين دوره جشنواره جهاني فيلم فجر در مقايسه با دوره قبل چيست؟

-براي ارزيابي دقيق اين دوره از جشنواره جهاني فيلم فجر نسبت به سال گذشته كمي زود است، اما اگر بخواهم نسبت به مشاهدات خود اظهارنظر كنم بايد بگويم كه جشنواره منظم تر و هدفمندتر از سال گذشته برگزار شد و در انتخاب فيلم ها و مهمانان و برگزاري ورك شاپ ها برنامه ريزي دقيق تري انجام شده بود و فكر مي كنم به بسياري از اهداف خود در اين دوره از جشنواره رسيده ايم.

موضوع مهمي كه در اين دوره نسبت به دوره گذشته موفق تر بوديم و تيم برگزاري در آن به خوبي عمل كرد، تثبيت جشنواره به عنوان يك رويداد مهم فرهنگي در تقويم سالانه كشور است. با اظهارنظرهايي كه در طول برگزاري جشنواره جهاني فيلم فجر از سوي افراد مطرح و كساني كه مسايل فرهنگي را دنبال مي كنند، شنيديم و در كنار افزايش استقبال قابل توجه مخاطبان نسبت به سال گذشته مي توان گفت جشنواره جهاني فيلم فجر قدم هاي بلندي برداشته تا بتواند جايگاه خود را در بين جشنواره هاي بين المللي كه در سطح جهان برگزار مي شود، بدست آورد.

*برخي از مهماناني كه در اين دوره از جشنواره جهاني فيلم فجر حضور داشتند، معتقد بودند كه تعداد فيلم هاي ايراني تعدادشان كم است و آنها علاقمند هستند تا بيشتر آثار ايراني را ببينند. نظر شما در اين باره چيست؟

-فكر مي كنم اين اظهارنظر فقط از سوي ميشل فرودون منتقد سينمايي مطرح شده است در حاليكه ما 350 مهمان خارجي داشتيم كه هيچكدام از آنها اين نظر را نداشتند. من به عنوان دبير اين جشنواره تقريبا با همه مهمانان خارجي صحبت كردم و هيچ كدام چنين نظري نداشتند.

ما نزديك به 40 فيلم ايراني را در بخش بازار نمايش داديم و اولويت تماشاي فيلم در سينما به مهمانان خارجي داده شده بود. مهمانان خارجي چه در جشنواره فجر بهمن ماه و چه در ارديبهشت ماه در جشنواره فجر حضور پيدا كنند همين تعداد 40 فيلم ايراني را مي‌بينند در نتيجه از نظر من اين اشكال به جشنواره وارد نيست، علاوه بر آن اگر ما در ايران يك مهماني بدهيم كه خارجي ها بيايند و فقط فيلم ايراني ببينند چندان به اهداف ملي و داخلي جشنواره توجه نكرده ايم و انگار به تعدادي مهمان كه از خارج از ايران مي آيند خدماتي مي دهيم تا در يك هفته فيلم شركت كنند. در چنين شرايطي جشنواره ما ديگر يك جشنواره كامل نخواهد بود و چنين نگاهي سبب مي شود به اهداف خود كه مهمترين آن ارتقاي سينماي كشور است دست پيدا نكنيم. در نتيجه بايد بگويم مسيري كه براي جشنواره جهاني فيلم فجر در نظر گرفته شده است كاملا درست است.

اينكه مهمانان فقط بخواهند در ايران فيلم ايراني ببينند ديگر نيازي به برگزاري جشنواره اي به اين بزرگي نيست و مي توان تنها يك هفته فيلم برگزار كردباز هم تاكيد مي كنم چنين اشكالي به جشنواره وارد نيست چرا كه ما فيلم هاي ايراني را در جشنواره نمايش مي داديم و مهمانان خارجي هم فيلم ها را مي ديدند و مهمانان خارجي از فيلم هاي غير ايراني كه نمايش داده شد نيز استقبال كردند و از ديدن آنها راضي بودند. ما ذائقه اي را در انتخاب فيلم ها به كار برديم كه براي مهمانان خارجي جذاب بود و فيلم هايي را در اين جشنواره ديدند كه پيش از اين فرصت ديدن آن را نداشتند. اين مساله براي ما غرورانگيز است كه جشنواره اي برگزار كرديم كه در آن مجموعه اي از سينماي جهان را با ذائقه و سليقه خود انتخاب كرديم و كساني كه به ما اعتماد دارند و علايق آنها شبيه ما است مي توانند در اين جشنواره فيلم هاي مورد علاقه خود را ببينند. اينكه مهمانان فقط بخواهند در ايران فيلم ايراني ببينند ديگر نيازي به برگزاري جشنواره اي به اين بزرگي نيست و مي توان تنها يك هفته فيلم برگزار كرد.

البته اين را هم بايد بگويم كه در اين دوره از جشنواره در بخش ويدئو لايبرري 600 فيلم ايراني كوتاه و بلند كه طي سه سال گذشته ساخته شده بود به نمايش درآمد كه با استقبال خوبي از سوي مهمانان خارجي مواجه شد.

*يك جشنواره براي جهاني شدن نيازمند استقلال است اين درحالي است كه در ايران به دليل مديريت هاي سليقه اي و همچنين تغيير مديران هر بار سياست جديدي براي سينما و در كنار آن جشنواره ها در نظر گرفته مي شود. فكر نمي كنيد با چنين شرايطي رسيدن به اهدافي كه براي جشنواره جهاني فيلم فجر درنظر گرفته ايد دشوار است؟

-اين خود ما هستيم كه بايد فضاي امني را براي كاري كه انجام مي دهيم فراهم كنيم و بايد با پشتكار و ايده هاي جديدي كه به كار مي بريم و با شكل ارائه ايده ها و انجام آنها فضايي را ايجاد كنيم كه اجازه دخالت هاي سليقه اي را كم كند. بي شك مشاركت اهالي سينما در برگزاري جشنواره اي با اين ابعاد به مردمي و حرفه اي شدن آن كمك مي كند و در نهايت به استقلال آن مي انجامد. اين استقلال به اين معنا نيست كه يك جشنواره به دور از اهداف نظام و در مخالفت با برخي از سياست هاي دولت قدم بردارد، بلكه اين استقلال كمك مي كند تا حس مشاركت افزايش پيدا كند و در كنار آن شرايطي را ايجاد كند تا جشنواره برنامه هاي درازمدت تري را مدنظر داشته باشد و يك راهبرد استراتژيك را براي خود طراحي كند و با تغييرات فصلي و موسمي كه در سيستم مديريتي پيش مي آيد، آسيبي به آن وارد نشود.

*با توجه به اينكه با پايان هر جشنواره‌اي اين سوال پيش مي آيد كه دبير آن ابقا مي‌شود يا بايد منتظر تغيير دبير بود حال در چنين شرايطي شما خودتان تمايل داريد به عنوان دبير جشنواره جهاني فيلم فجر به كارتان ادامه دهيد؟

-حتما اولويت اول براي خودم فيلم ساختن است و تلاش مي كنم كه اين فرصت را ايجاد كنم، اما حركتي كه براي اين جشنواره شروع كرده ام به تنهايي نبوده است كه بخواهم به تنهايي تصميم بگيرم و آن را قطع كنم. ما يك تيم هستيم كه 2 سال است براي جشنواره جهاني فيلم فجر كار مي كنيم و از ابتدا هم قرار بود اگر مانعي وجود نداشته باشد و اگر حمايت شويم تا زماني كه اين جشنواره را به يك نقطه قابل اتكا و مطمئن نرسانيم كار خود را ادامه دهيم.

ما بلافاصله پس از پايان جشنواره ارزيابي هاي خود را خواهيم داشت و اولين جلسه مديران جشنواره را تعيين كرده ايم تا هر كس گزارش واحد خود را مطرح و نقص هاي آن را برطرف كند و در نهايت به اين نتيجه برسيم كه براي دوره بعدي چه مسيري را بايد پيش ببريم، اما اينكه چه اتفاقاتي در آينده رخ دهد و با توجه به اينكه بسياري از مسائل تحت اختيار ما نيست، نمي توانم پيش بيني كنم چه چيز پيش روي ما است.

* پس از مراسم اختتاميه خبرنگاران از رييس سازمان سينمايي و وزير ارشاد درباره ابقاي شما به عنوان دبير سي و ششمين جشنواره جهاني فيلم فجر سوال كردند كه جواب صريحي دريافت نكردند.

تغييري در سياست هاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و البته سازمان سينمايي درباره جشنواره جهاني فيلم فجر نديده ام و نمي‌دانم اين سوءتفاهم چگونه بوجود آمده است-رابطه من و آقاي حيدريان يك رابطه دوستانه و رفاقتي قديمي است و آنچه كه حضوري از وي شنيده ام اين است كه بسيار حامي حركت جشنواره جهاني فيلم فجر هستند و تغييري در سياست هاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و البته سازمان سينمايي درباره جشنواره جهاني فيلم فجر نديده ام و نمي دانم اين سوءتفاهم چگونه بوجود آمده و يا چه چيزي گفته شده است كه چنين مساله اي تعبير شده است. البته اين را بايد بگويم كه آقاي حيدريان در اين زمينه تصميم گيرنده هستند و ما بلافاصله با وي جلسه مي گذاريم تا از نقطه نظرات وي نسبت به جشنواره آگاه شويم ولي به نظرم نمي رسد كه اتفاق ويژه اي رخ دهد چراكه آنچه كه من از رييس سازمان سينمايي و كارشناسان ديگر شنيده ام اين است كه جشنواره جهاني فيلم فجر در مسير درستي قرار گرفته است.

* با تمام هزينه هاي مادي و معنوي كه براي برگزاري مستقل جشنواره جهاني فيلم فجر شده است و با توجه به برنامه اي كه شما به عنوان دبير اين جشنواره طي 2 سال گذشته دنبال كرده ايد، اگر ناگهان از شما بخواهند كه ديگر به عنوان دبير جشنواره جهاني فيلم فجر فعاليت نكنيد و يا اگر بخواهند دوباره بخش ملي و جهاني را ادغام كنند، تكليف تمام اين تلاش‌ها و هزينه ها چه مي شود؟

-فكر مي كنم بهتر است در حال حاضر راجع به آن صحبت نكنيم. فكر مي كنم هر اتفاقي بايد دلايل منطقي خود را داشته باشد و من فعلا دليل جدي براي چنين تغييري نمي بينم.

*برخي معتقد بودند كه جشنواره جهاني فيلم فجر امسال بيشتر تبديل به يك دورهمي سينماگران شده بود. هرچند پيش از اين گفته بوديد كه در اين جشنواره به دنبال كم كردن فاصله ها هستيد ولي آيا اين ميزان ايجاد فضاي دورهمي هم مدنظرتان بود؟

-براي من خيلي خوشحال كننده است كه چنين اتفاقي در اين جشنواره رخ داده است چراكه يكي از اهداف اصلي ما اين بود كه چنين دورهمي را در جشنواره جهاني فيلم فجر ايجاد كنيم. خلاصه كردن جشنواره در اين معنا كه جشنواره محلي براي نمايش فيلم ها است يك اشتباه محض است. از نظر من جشنواره يك آيين و محلي مناسب براي تعامل فرهنگي و دورهمي اهالي و كارشناسان سينما است. معتقدم جشنواره ها براساس ذائقه هاي مختلف شكل مي گيرد و اين گردهمي ها و دورهمي ها نيز براساس سلايق همسو با جشنواره شكل مي گيرد و از اين جهت اتفاقا هدفي است كه بسيار دنبال آن بوديم و از طراحي فضاي كاخ و ابعاد مختلف جشنواره مشخص است كه ما به دنبال اين بوديم كه نشست ها و گپ و گفت ها هرچه بيشتر از تشريفات عاري تر باشد و تبديل به يك گپ و گفت دوستانه شود.

*در طول برگزاري بخش بازار جشنواره جهاني فيلم فجر، اظهارنظرهاي مختلفي مبني بر اينكه بازار بايد برمبناي عرضه و تقاضا شكل بگيرد، داشتيم و اينكه در اين دوره از بازار تعداد فروشندگان از تعداد خريداران خارجي كمتر است و اين خود مي تواند به بازدهي بازار لطمه بزند. چه زماني مي توان به يك استاندارد مناسب در برگزاري اين بازار دست پيدا كرد؟

-اينكه در ادوار مختلف شكل بازار فيلم تغيير كرده است، گاهي ايراني ها بودند، گاهي خارجي ها بودند، گاهي كشورهاي منطقه حضور داشتند و گاهي همه كشورهاي جهان بودند يك بحث جداگانه اي است. استاندارد يك بازار اين است كه برگزاركنندگان آن فضايي را ايجاد كنند تا در آن امكان كسب و كار و خريد و فروش آثار سينمايي وجود داشته باشد. اينكه يك بازار در يك دوره اي موفق و در دوره اي ديگر ناموفق است به عوامل مختلفي بستگي دارد و ممكن است برگزاركننده هيچ نقشي در اين فراز و نشيب ها نداشته باشد. به عنوان مثال امسال در بازار فيلم «پوسان» شركت كردم اين بازار جزو بازارهاي بسيار مهم در آسياي دور است و بسياري از كمپاني ها از سراسر جهان در اين بازار حضور پيدا مي كنند، مساله كه در اين دوره از بازار رخ داد اين بود كه بسياري از شركت كنندگان از اين مساله شاكي بودند كه اتفاق هميشگي در اين بازار رخ نداده و نتوانسته اند به ايده آل خود برسند و هزينه هاي غرفه داري و آمد و رفتن آنها تامين نشده است.

اگر ما بخواهيم اين مساله را از زاويه خود نگاه كنيم، بازار فيلم جشنواره در 2 سال اخير مشترياني داشته كه حاضرند هزينه هاي خود را براي حضور در اين بازار بپردازند. وقتي كسي حاضر است هزينه كند و در اين بازار حضور يابد حتما منافعي از اين بازار نصيبش مي شود چرا كه امروز در شرايطي قرار نداريم كه يك بنگاه فروش فيلم و يا يك پخش كننده بين المللي چند سال متوالي هزينه كند و در بازاري حضور پيدا كند كه هيچ آورده اقتصادي برايش ندارد. حضور كمپاني هاي مختلف در بازار فيلم ايران علامت بسيار خوبي است اما اگر بخواهيم خيلي دقيق تر بررسي كنيم موارد پيچيده اي را بايد مورد توجه قرار دهيم چرا كه پيچيدگي هايي كه در مسائل اقتصادي ايران وجود دارد خود داستاني است، مانند اينكه بسياري از معاملاتي كه در بخش خصوصي انجام مي شود نه شفاف است و نه مي توان آماري درست از آن گرفت كه اين مساله در بازار فيلم نيز وجود دارد.

براي عرضه محصولات منطقه به دنيا قطعا مناسب تر از ما وجود ندارد و بازار فيلم ايران همان جايي است كه اگر كسي بخواهد محصولات سمعي بصري منطقه را خريداري كند بايد به اين بازار مراجعه كنداستقبالي كه براي حضور در بازار و رقابتي كه براي گرفتن غرفه در اين بازار وجود داشت خود پارامتر بسيار خوبي است و بايد آن را دنبال كرد. يكي ديگر از مسائلي كه بايد به آن توجه كنيم  ثبات سياست در برگزاري بازار فيلم است و نبايد زياد سياست ها و فرم برخورد خود با بازار را تغيير دهيم و هر روز نقشه اي جديد بكشيم كه نسبت به دوره قبل متفاوت باشد. اگر بتوانيم چند سال با ثبات اين بازار را برگزار كنيم، موفق خواهيم شد چرا كه ايران جاي مناسبي براي برگزاري بازار فيلم است، يعني براي عرضه محصولات منطقه به دنيا قطعا مناسب تر از ما وجود ندارد و بازار فيلم ايران همان جايي است كه اگر كسي بخواهد محصولات سمعي بصري منطقه را خريداري كند بايد به اين بازار مراجعه كند. با توجه به اينكه سرعت مصرف در سينما بالا رفته است ما بايد نقش جدي تري در پيوند زدن آسياي دور و غرب به منطقه بازي كنيم.

*آنچه كه از بازار فيلم ايران مشخص است، اين است كه بعد از گذشت 20 دوره همچنان در مرحله آزمون و خطا قرار دارد. فكر نمي كنيد بايد اين مرحله پشت سرگذاشته شود تا بازار فيلم ايران با پتانسيلي كه دارد بازدهي خوبي به همراه داشته باشد؟

- از نظر من اگر جشنواره به اهالي سينما با يك دورانديشي جدي سپرده شود مي تواند سياست هاي درازمدت تري را دنبال كند، تا اينكه تغييرات مديريتي دائم سياست ها را تغيير دهد. اين مساله كه شما به آن اشاره مي كنيد نتيجه تغييرات موسمي و سليقه اي است و اينكه جشنواره به شدت وابسته به سيستم دولتي است و به همين دليل دست خوش چنين تغييراتي مي شود. اگر ما بتوانيم مسير امروز خود را در آينده دنبال كنيم مي توانيم آن را كامل تر كنيم و ديگر مسير عكس نخواهيم رفت چرا كه بايد به دنبال رفع ضعف هاي خود باشيم.

*در اين دوره از جشنواره جهاني فيلم فجر با افزايش فضاي نمايشي همراه بوديم. تجربه نمايش فيلم‌ها در سينما فلسطين و سينما فرهنگ چگونه بود و آيا در دوره بعدي اين جشنواره فضاي نمايشي افزايش پيدا مي كند يا خير؟ يادمان باشد جشنواره فيلم فجر از همين گستردگي برنامه‌ها و بخش‌هايش لطمه خورد.

-آنچه كه براي ما مهم است اين است كه توسعه كمّي كاملا مبتني بر تقاضا باشد كه اگر اينگونه نباشد چنين گستردگي ارزش ندارد. ما دنبال اين نيستيم كه شو و يا كارناوال راه بيندازيم و يا ويتريني داشته باشيم كه در آن محصولي براي فروش وجود نداشته باشد. در واقع اصل براي ما جوهره نخبه گرايي جشنواره است. از نظر من جشنواره بايد نخبه گرا باشد، بايد جمعيت هدف جشنواره جهاني فيلم فجر مشخص باشد و در ادامه مردم از تبعات اين جشن علمي و فرهنگي هدفدار استفاده كنند به همين دليل بايد اين مساله را هدفمند دنبال كنيم.

امسال تجربه سينما فلسطين بسيار موفق بود و تجربه سينما فرهنگ اصلا موفق نبود كه البته ما هم نمي توانستيم براي اين سينما كاري كنيم و تنها فيلم هاي جشنواره را در آن نمايش داديم. موفق نبودن تجربه سينما فرهنگ به اين دليل بود كه اين سينما تنها براي نمايش فيلم براي كساني كه عضو باشگاه نبودند و مي خواستند بليت روزانه خريداري كنند در نظر گرفته شده بود و با توجه به اينكه تبليغاتي هم براي آن نشده بود نتيجه آن چندان براي ما مطلوب نبود. اين درحالي است كه سينما فلسطين هم ورك شاپ هاي علمي بسيار خوبي در آن برگزار شد و هم نمايش هاي خوبي را در آن تجربه كرديم و هم كمك حال ما براي پرديس چهارسو بود.

نكته ديگري كه بايد بدان اشاره كنم اين است كه اگر ترافيك پرديس چهارسو را كنترل نكنيم، با توجه به فضاي اندك آن ديگر به اهدافمان كه نزديك شدن آدم ها و گپ زدن و تعامل فرهنگي بين آنها است آسيب وارد مي شود. اگر در پرديس چهارسو ازدحام زياد شود مهمانان خارجي و داخلي ما نمي توانند در يك فضاي امن با يكديگر گپ و گفت داشته باشند.

فكر مي كنم بايد بعد از ارزيابي دقيق جشنواره و كارهايي كه مي خواهيم در طول سال انجام دهيم درباره گسترش فضاي نمايشي آن فكر كنيم.

*به نظر مي‌رسد جشنواره‌هاي سينمايي در ايران نيازمند يك پرديس تخصصي هستند. نظر شما چيست؟

-قطعا يك نياز بسيار مبرم به كاخ جشنواره وجود دارد. زماني كه از كاخ جشنواره نام مي بريم، ممكن است با هدف برگزاري جشنواره جهاني فيلم فجر ساخته شود اما محلي است كه مي توان همايش هاي فرهنگي را در طول سال در آن برگزار كرد. كمي خنده دار است كه در كشور ما با اين قدمت فرهنگي و پايتخت كشورمان با اين جمعيت بزرگ 13 ميليون نفري، زماني كه بخواهيم يك اختتاميه برگزار كنيم در تالار وحدت با 800 صندلي و در شرايطي كه براي 50 سال پيش است اين كار را انجام دهيم. علاوه بر آن يك رويداد بين المللي كه تنها افتتاحيه و اختتاميه نيست، ما براي برگزاري جشنواره اي مانند جشنواره جهاني فيلم فجر حداقل به 15 سالن سينما نيازمنديم. حتي مي توانم بگويم به يك سالن سينماي 1500 نفره استاندارد براي نمايش فيلم و برگزاري افتتاحيه و اختتاميه نياز داريم. همين طور نيازمند سالن هايي هستيم كه بتوانيم به درستي در آن ورك شاپ برگزار كنيم. در حال حاضر اين نشست ها در سالن هاي سينما برگزار مي شود كه اصلا مناسب اين كار نيست. علاوه بر آن نيازمند فضاهايي براي گالري، ديدارهاي عمومي و بازار هستيم. يكي از مسائلي كه ما با آن مواجه بوديم اين بود كه تقاضا براي حضور در بازار فيلم ايران بسيار زياد بود و ما فضاي كافي براي آن نداشتيم چرا كه بيشتر از اين و بزرگتر از اين جا براي برگزاري بازار نداريم. در واقع مي توان گفت براي اين بخش محدوديت فضا داريم نه محدوديت برنامه ريزي و اجرا. همه اين موارد نيازمند يك فضاي درست و آبرومندي است كه شان كشور و فرهنگ و سينماي ما در آن ديده شود.

*شما مشاوران مختلفي در جشنواره داشتيد كه از بين آنها شنيدن نام محمدرضا عباسيان از مديران دولت دهم كه از مخالفان جدي سياست‌هاي سينمايي دولت يازدهم است باعث تعجب برخي منتقدان شد.

-ما يك تيم 30 نفره مشاوران انتخاب فيلم براي جشنواره در نظر گرفتيم كه محمدرضا عباسيان در كنار ديگر دبيران سابق جشنواره فيلم فجر يكي از افراد مجموعه مشاوران انتخاب فيلم در اين دوره از جشنواره جهاني فيلم فجر بود. همچنين عباسيان در بخش خريد و فروش فيلم هاي خارجي فعال بوده است و سابقه خوبي در اين زمينه دارد پس مي توانست در فهرست مشاوران من قرار گيرد تا تنوع سليقه در انتخاب فيلم وجود داشته باشد و فقط نوعي خاص فيلم روي ميز من نيايد. تنوع مشاور در اين بازار سبب شد تا سليقه هاي مختلف در اين جشنواره راضي باشند.
نيوشا روزبان

نظرات
نظر خود را بنویسید:
مطالب مرتبط




































































































عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز