محمد حسینی:دوران ما ولنگاری فرهنگی نداشتیم/ ابتذال سینما در سال‌های 90 و 91

12تير1395 0
محمد حسيني وزير سابق ارشاد در برنامه «سينما معيار» از دوران مديريت خود به ويژه در عرصه سينما دفاع كرد.

به نقل از خبرگزاري مهر برنامه اين هفته «سينمامعيار» با بررسي موضوع «ولنگاري فرهنگي در سينما» با حضور اردستاني مستندساز، مهدي مافي روزنامه‌نگار سينمايي، سيدمحمد حسيني وزير سابق ارشاد، سعيد مستغاثي منتقد سينما و با اجراي سيد امير جاويد برگزار شد.

در ابتداي برنامه مجري پس از خواندن بخشي از بيانات مقام معظم رهبري پيرامون ولنگاري فرهنگي از محمد حسيني پرسيد: چرا با وجود اين همه صحبت ها، تذکرها و دغدغه‌هاي مقام معظم رهبري درباره فرهنگ، پيشرفتي در رفع اين دغدغه‌ها نداريم؟

ولنگاري فرهنگي در حوزه هاي مختلف از روي غفلت نيست

محمد حسيني در پاسخ به اين پرسش گفت: رهبري در بحث فرهنگ، اشاره به بي‌اهتمامي و ولنگاري داشته‌اند. اين اهتمام لازم از سوي مسئولان وجود نداشته است. اهتمام بيشتر در فعاليت‌هاي ايجابي در توليد محصولات مفيد و ارزنده و مطابق فرهنگ و آيين ما است که خطاب اين سخن همه نهادها و دستگاه ها و مؤسسات هستند که بايد تلاش بيشتري کنند تا فضاي جامعه را در دست بگيريم و مثلا تعداد فيلم‌هاي خوب در سال افزايش يابد. در سال هاي اخير مقام معظم رهبري علاوه بر گفتگوهاي قبلي بر بحث نفوذ فرهنگي، بر رخنه فرهنگي تأکيد کردند و اين که بايد جبهه فرهنگي انقلاب مورد حمايت قرار گيرد و نبايد به جبهه معاند کمک کرد و در مواردي به طور خاص هم تذکر دادند، مثلا در مورد تئاتر، يا نمايشگاه کتاب که دو سال اخير حضور نيافتند که خود اين يک سؤال هست اما از آن طرف مي‌بينيم کتاب هاي متعددي منتشر شده که با ضوابط قانوني سازگاري ندارد و خطوط اخلاقي، اعتقادي و ديني را ناديده گرفتند، در حوزه‌هاي مختلف اين ولنگاري را شاهديم که از روي غفلت نيست و ادامه دارد و هيچ عزم و اراده‌اي براي پيشگيري وجود ندارد.

وي ادامه داد: آنها بر اين اعتقاد هستند که چند روزي فضايي در جامعه ايجاد مي‌شود و بعد آنقدر مسائل کشور فراوان هست که به فراموشي سپرده مي‌شود و ما هم کار خود را انجام مي‌دهيم. متأسفانه دستگاه هاي نظارتي هم آن گونه که بايد در اين زمينه‌ها عمل نمي‌کنند، ولنگاري جايي است که بايد وظيفه‌اش را انجام دهد ولي انجام نمي‌دهد و مي‌بينيم چنين محصولاتي وارد بازار مي‌شود.

سال هاي 91- 90 سينماي ايران به اوج ابتذال رسيد

مستغاثي نيز ديدگاه خود را در اين رابطه بيان کرد و گفت: بعد از سال هاي دفاع مقدس در دوران اصلاحات پايه سينماي فيلم فارسي قوي شد که برنتابيدن مردم در آن سال ها موجب شد که کمترين ميزان استقبال از فيلم‌ها را در سال 82 يا 83 داشته باشيم. متأسفانه در دوره خود آقاي حسيني هم اين نمونه‌ها وجود داشت و آن زمان خيلي درگير بوديم و سال هاي 91- 90 سينماي ايران به اوج ابتذال رسيد. فيلم‌هايي که مثل امروز با پول وزارت ارشاد تهيه شد و ضد ارزش هاي ملت بود، فيلم «آشغال هاي دوست‌داشتني» که هنوز نمي‌توانند اکران کنند با پول وزارت ارشاد و فارابي ساخته شد! يا فيلم يک «خانواده محترم»، «پاداش» و فيلم‌هاي زياد ديگري که هنوز نمي‌توانند اکران کنند و با پول ملت ساخته شده که مصاديق فاجعه‌باري از ولنگاري فرهنگي است که امروز شديدتر است.

وي بيان کرد: امروز از وزير ارشاد انتظاري نيست چرا که از امروز عقب است، ولي از دوره‌اي که آقاي حسيني با اين سابقه خوب حضور داشتند انتظار زيادي داشتيم. آن زمان فيلمي داشتند که اکران شد و همه ائمه جمعه، نمايندگان مجلس و مردم اعتراض کردند، فيلم «گشت ارشاد»، «من مادر هستم» که فيلم را پايين کشيدند و آقاي شمقدري در مقابل مردم ايستاد و حتي به آنها توهين کرد که شما نمي‌فهميد! امروز به ما مي‌گويند آن زمان که دوستان شما بودند چه کردند؟

بناي ما فرهنگ اصيل اسلامي بود

حسيني در پاسخ به صحبت هاي اين منتقد گفت: در چهار سالي که بنده مسئوليت داشتم هيچگاه مقام معظم رهبري چنين مباحثي را با اين صراحت نداشتند و کاملا هماهنگ بوديم و سعي مي‌کرديم معيارها رعايت شود، ممکن است در بين 10ها فيلم مواردي هم ايراد داشته باشد که خودمان هم برخورد کنيم و اينطور نبود که ولنگاري وجود داشته باشد. در آن دوره هم ضعف‌هايي وجود داشت اما اصلا قابل مقايسه با اين دوره نيست و نوع نگاه متفاوت است، يعني بناي ما بر اين بوده که فرهنگ اصيل اسلامي مبناي کار باشد ولي الان يک رهايي و عدم اهتمام و رها کردن را مي‌بينيم. مثلا فيلم به «رنگ ارغوان» در دوره قبل توقيف شده بود، بعد کارشناسان امنيتي و اطلاعاتي بررسي کردند و نظر دادند و گفتند اشکال ندارد و اکران شد، يا فيلم «کتاب قانون» نيز به همين صورت بود.

وي توضيح داد: درباره فيلم «گشت‌ ارشاد» همان موقع هم گفتم اگر اصلاحاتي روي آن انجام مي‌شد اين واکنش ها را نداشت، هرچند بعضي بحث‌هاي سليقه‌اي و سياسي هم مطرح بود و برخي از دوستان اصولگراي ما حتي با دولت مخالف بودند و جنجالي رخ داد. برخي از فيلم‌ها در آن زمان در سالن حوزه هنري اکران نمي‌شد اما امروز به مراتب فيلم‌هاي بدتري اکران مي‌شود، جشنواره سي و چهارم جمع‌بندي شده و به مراتب مشکل بيشتري دارد اما کمتر درباره‌ آن اظهارنظر مي‌شود. مقام معظم رهبري هفته گذشته در ديدار با شاعران گفتند از وضعيت الان وزارت ارشاد و... نااميد هستند.

حسيني درباره ريشه‌هاي ولنگاري فرهنگي در سينما خاطرنشان کرد: اصلا در همان دوره اصلاحات از تسامح و تساهل مي‌گفتند يعني دقيقا اين را اعلام مي‌کردند، در دوره جديد هم صراحتا گفتند که الگويشان همان رؤساي جمهور گذشته، وزراي قبلي و همان وزيري که الآن لندن‌نشين است هستند و بر همان رويه دنبال مي‌کنند مگر اينکه گاهي اوقات آنقدر فشارهاي رسانه‌اي و علما و مراجع زياد شود که در برخي موارد عقب‌نشيني کنند.

مجري برنامه سؤال کرد: «چرا در ادوار مختلف اتفاق درست و صحيحي نداشتيم و هر مسئولي دوره خود را توجيه مي‌کند؟ در جشنواره سي‌ام که آقاي خزاعي عهده‌دار برگزاري آن بودند، حجم اعتراضات و گزارشات آنقدر بالا بود که در يکي از جلسات شوراي فرهنگي عمومي عصبانيت شما را هم در پي داشت.»

حسيني گفت: بايد نگاه غالب را نگاه کرد تا بگوييم درصدي هم ايراد داشته است، هرجايي هم مسائل جدي مطرح بود برخورد مي‌شد. يکي از بحث‌هايي که در نگاه سلبي داريم اين است که بايد نظارت جدي باشد، اخيرا يکي از اعضاي صدور پروانه نمايش گفته بود فيلم «ارادتمند، نازنين، بهاره، تينا» که ساخته شده به هيچ‌وجه جاي اصلاح ندارد يا يکي از اعضاي ديگر گفته بود اين فيلم سه دختر است که براي مردان له‌له مي‌زنند. يعني آن کارگردان و تهيه‌کننده به جايي رسيده که هرچقدر از خطوط قرمز کوتاه آمديم باز مطالبات جديد دارد.

هدف، برگشتن به فيلم فارسي است

وي ادامه داد: اين ها مي‌خواهند به همان فيلم فارسي که گفتند و يا فيلم‌هايي که در غرب ساخته مي‌شود بازگردند، يک عده اصلا عزم و اراده ندارند و نگاهشان اين است که همين وضعيت وجود داشته باشد و مشکلات روز به روز بيشتر مي‌شود. در حوزه خريد کتاب دقت داشتيم براي کتابخانه‌هاي عمومي مفيد باشد ولي الان از کساني خريد مي‌شود که معاند و ضدانقلاب هستند، هم به آنها مجوز داده مي‌شود و هم کتاب هايشان خريد و توزيع مي‌شود و بعد هم مي‌گويند ممنوع‌القلم نداريم و فقط نگاه مي‌کنيم مطالب کتاب چيست و با نويسنده کاري نداريم و بر اين مبنا کار خود را مي‌کنند. يک بخش هم به خود اهالي فرهنگ و هنر برمي‌گردد و در سينما، تئاتر، موسيقي نگاه برخي افراد کاملا متفاوت است. در همين دوره جديد سراغ بعضي از فيلمسازان معروفي رفته‌اند که قبله آمالشان غرب است و برايشان فرش قرمز پهن کردند و پشت صحنه فيلمشان رفته‌اند و حالا که فيلمشان ساخته شده و مي‌‌بينند اگر اکران کنند خيلي رسوايي به بار مي‌آيد.

 دوستان اصولگراي ما موضع آمريکا را بگيرند

مستغاثي ريشه‌هاي‌ بحث ولنگاري فرهنگي در سينما را تاريخ سينماي ايران، بنيانگذاران آن و عدم تحليل درست از اين سابقه دانست و گفت: خيلي از دست‌اندرکاران نتوانستند تحليل درست داشته باشند و براي همين سينماي ما عليرغم اينکه 38 سال از انقلاب مي‌گذرد هنوز نتوانسته به اندازه 2 درصد با انقلاب هماهنگ شود. به فضايي برمي‌گردد که شايد از دوره قاجار ايجاد شد که در طول اين سال ها بوده و اگر بررسي شود مي‌توان ريشه‌ها را پيدا کرد که چگونه به امروز رسيده است، اگر اين ريشه‌ها را نتوانيم دربياوريم نمي‌توانيم با آن مقابله کنيم و در هيچکدام از اين دوره‌ها اين ريشه‌ها شناخته نشده است. از وزير فراري چه انتظاري مي‌توان داشت؟ اينکه مثلا دولت مهاجراني، دولت اصلاحات 100 تا فيلم ولنگار مي‌سازد که سؤال ندارد! ولي اينکه دولت اصولگرا و يکي از دوستان ما موضع آمريکا را بگيرد و يک فيلم ولنگار ساخته باشد سؤال دارد که خيلي بيشتر از اين بوده است.

در دوره شمقدري به اندازه انگشتان يک دست فيلم ارزشي نبود

وي تاکيد کرد: در جشنواره سال 90 دو نقل‌قول از دو مسئول آن زمان مي‌آورم که يکي آقاي خزاعي (دبيرجشنواره) بود که گفت: قبل از آمدن به مراسم يک جانباز 70 درصدي مرا ديد و گفت ما کجاي اين سينما هستيم؟ آقاي شمقدري در همان مراسم بعد از راهپيمايي 22 بهمن گفت اين مراسم 22 بهمن کجاي اين سينماست؟ ما که فقط راننده اتوبوس نيستيم که همان مسير آقاي مهاجراني را برويم. خود آقاي شمقدري بايد جوابگو باشد که چرا اين آدم ها روي پرده سينما نيستند نه اينکه 7 ميليارد در دهان پورنوساز بريزيد که باز فيلم بسازد! آقاي شمقدري مسئول مستقيم است ولي آقاي حسيني هم مسئوليت داشتند، در دولتشان به اندازه انگشتان دست فيلم‌هاي ارزشي نمي‌توان ديد. 10 فيلم درباره دفاع از فتنه در همان سال ها ساخته شد که از آن جمله مي توان به «پل چوبي»، «گزارش يک جشن» اشاره کرد که وزارت ارشاد 400 ميليون براي ساخت آن ها هزينه کرد.

حسيني در واکنش به صحبت اين منتقد گفت: خير، اين پول از طرف وزارت ارشاد داده نشد و از جاهاي ديگر بود.

مستغاثي در ادامه صحبت هاي خود، تاکيد کرد: «خيابان هاي آرام» هم از جمله فيلم‌هايي بود که در جشنواره نمايش داده شد و خيلي فيلم‌هاي ديگر.

حسيني گفت: حالا با رويدادهاي ديگر مقايسه کنيد، مقام معظم رهبري همين هفته فرمودند در مورد هفتم تير هنوز يک فيلم ساخته نشده است.

مستغاثي از او پرسيد: آيا در زمان شما ساخته شد؟

حسيني پاسخ داد: خير، در زمان ما فتنه 88 بود که بلافاصله ساخته شد. بحث جنگ لبنان هم بود که بلافاصله ساخته شد.

مستغاثي گفت: 90 فيلم در سال ساخته مي‌شود، شما يک فيلم سي و سه روز را اشاره مي‌کنيد. اين افتخار نبوده و وظيفه بوده است، ما نمي‌خواهيم مسئوليت را به گردن شما بيندازيم اما از شما انتظار خيلي بيشتري داشتيم.

حسيني بيان کرد: محدوده زماني را هم در نظر بگيريد، در يک دوره چهار ساله چند تا فيلم مي‌شود ساخت و فيلم‌هايي که مي‌خواستيم حمايت کنيم هم محدوديت داشتيم و خيلي از فيلم‌ها را بخش خصوصي  و نهادهاي ديگر مي‌سازند.

مستغاثي گفت: آيا نمي‌توانيد جلويش را بگيريد که فيلم افتضاحي مثل «من مادر هستم» روي پرده نيايد؟ يا فيلم‌هايي که فرموديد حوزه هنري اکران نکرد، چه بود؟ يکي «پل چوبي» بود. در دوران شما در دو سه تا از شوراهاي سينمايي و تلويزيوني بودم ولي بيرون آمدم چون ديدم نمي‌توانم کاري کنم. کار زيادي شده اما موقعي که يک نفر مدعي و خودي هست جاي سؤال هست، در قرآن مثال حضرت يونس (ع) را داريم که يک مقدار زودتر از شهر بيرون آمد و امتش را لعنت کرد و خدا چه به روزش آورد. ولنگاري فرهنگي که مربوط به امروز نيست، همان دوران آقاي احمدي‌نژاد هم بارها مقام معظم رهبري هشدار دادند که از وضعيت فرهنگ راضي نيستم، مقوله ناتوي فرهنگي چه زمان مطرح شد؟ بايد ريشه را يافت. در دوره اصلاحات شروع مي‌شود اما انتظارمان اين بود که وقتي راننده حزب‌اللهي پشت اين ماشين مي‌نشيند ديگر آن مسير را نرود.

مسئول بالاتر بايد با خطاي زيرمجموعه برخورد کند

حسيني به قدرت تصميم‌گيري مسئول بالاتر در کار اجرايي اشاره کرد و گفت: در کار اجرا هر مقدار که انسجام و هماهنگي بيشتر باشد کار بهتر انجام مي‌شود ولي هميشه اينطور نيست و اختلاف‌نظر وجود دارد و اين يک امر طبيعي هست ولي در نهايت بايد مسئول بالاتر تصميم بگيرد. اگر هم زيرمجموعه خطايي انجام مي‌دهند و اشکالي صورت مي‌گيرد بايد برخورد شود، نه اين که صرفاً گفتاردرماني باشد.

مستغاثي گفت: در آن دوران خانه سينما منحل شده بود و رييس ‌دفتر رييس‌جمهور براي خانه سينما پول مي‌داد!

حسيني بيان کرد: اختلافاتي وجود داشت، مثلا در مورد افرادي توصيه‌هايي هم صورت مي‌گرفت ولي بعد وقتي سوابق فرد بررسي مي‌شد توضيح مي‌داديم و مثلا به خود آقاي رييس‌جمهور مي‌گفتيم مصلحت نيست. خود وي در جلسات عمومي هم گاهي ما را مخاطب قرار مي‌داد به طور مثال در بحث تئاتر سخت‌گيري مي‌شود يا بحث مطبوعات که چرا با فلان مطبوعاتي که رزمندگان اسلام را تمسخر کرده برخورد شده است، اينها وجود داشت و صددرصد نگاه ها يکي نبود و در عمل گاهي اين مسائل پيش مي‌آمد. در دوره گذشته ممکن بود فيلمي را نديده بوديم و اکران مي‌شد ولي بعد از مدتي متوقف شد و ادامه نيافت.

لجاجت شمقدري و ولنگاري فرهنگي در زمان ايشان واضح است

مستغاثي ادامه داد: مردم فيلم را پايين کشيدند و آقاي شمقدري جلوي مردم ايستاد! لجاجت آقاي شمقدري در قبال مردم وجود داشتيم و ولنگاري در آن دوره خيلي واضح است.

حسيني به مقايسه وضعيت دوره‌ قبل و دوره کنوني پرداخت و بيان داشت: در آن دوره بنايمان بر اين بود که خطوط قرمز نظام رعايت شود و در حوزه‌هاي مختلف تلاشمان را مي‌کرديم، بعد هم وارث وضعيتي بوديم که وزير ارشاد اول و دوم و افراد ديگر در دوره اصلاحات بودند و حتي نهادهايي که انتظارات بيشتري از آنها بود و آنها گاهي فيلم مي‌ساختند و بعد توقيف مي‌شد، سرمايه‌گذاري مي‌کردند و قابل اکران نبود. صرف اين حرف که چون از اينها انتظار نداريم کافيست؟ الان خلاف شرع، خلاف قانون انجام شود و ما بگوييم انتظاري نيست؟

وي ادامه داد: آن دوره گاهي براي فيلمي که اشکال داشت تظاهرات مي‌کردند، الان وقتي براي فيلمي که خود وزير مي‌گويد افتضاح بوده هيچ واکنشي نيست، معلوم مي‌شود پشت صحنه مسائلي ديگر هست و نمي‌توان سطحي‌نگر بود. بر فرض در گذشته ايراداتي وجود داشته است، هشدار اخير مقام معظم رهبري را تبيين کنيم که چه مي‌شود کرد؟ وقتي در برخي فيلم‌ها داشتن فرزند مزاحم نشان داده مي‌شود، يا برخي احکام شرعي زير سؤال مي‌رود بايد مشخص کنيم که اگر کساني مي‌خواهند انکار کنند بگوييم اين موارد آن است و اتفاقي و موردي نيست و از مسئولين خواسته شود که عمل کنند.

مستغاثي در صحبت‌هاي پاياني خود گفت: با اين دولت و آن دولت و آن وزير و اين وزير چيزي اصلاح نمي‌شود، همچنان که تمدن اسلامي از زير بالا آمد اين قضيه چيزي است که بايد بنيادي حل شود. خود فرمايشات مقام معظم رهبري است که مبدأ کار علوم انساني غربي است که بايد اصلاح شود، فضاي نشر، فضاي دانشگاه ها به هم مربوط هستند و نمي‌توان گفت فقط سينما اصلاح شود و آنها نشوند.

نظرات
نظر خود را بنویسید:
مطالب مرتبط




































































































عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز